Người tiêu dùng thay đổi thói quen thông minh, hướng tới tương lai bền vững

Từ thói quen mua sắm đến lựa chọn có trách nhiệm

Chị Nguyễn Thị Hương (Nghĩa Trụ, Hưng Yên) cho biết, thói quen mua sắm của gia đình chị đã có nhiều thay đổi trong vài năm trở lại đây. Nếu trước đây, chị thường mua hàng tại các cửa hàng tạp hóa thì hiện nay, gia đình ưu tiên lựa chọn siêu thị và những cửa hàng lớn, có thương hiệu, uy tín trên thị trường.

Theo chị Hương, việc trực tiếp tìm hiểu, trải nghiệm sản phẩm giúp người tiêu dùng có thêm thông tin trước khi quyết định mua hàng. Tại các gian hàng trưng bày trong khuôn khổ chương trình CONSUMER FEST 2026 – Ngày hội tri ân người tiêu dùng năm 2026 diễn ra ngày 31/10 vừa qua, chị có cơ hội tiếp cận những thương hiệu quen thuộc mà gia đình thường sử dụng như Vinamilk, Sunlight, Nestlé… đồng thời được trực tiếp dùng thử và cảm nhận sản phẩm.

“Khi được tận mắt tìm hiểu, tự mình trải nghiệm sản phẩm, người tiêu dùng sẽ có thêm cơ sở để đánh giá chất lượng, từ đó cảm thấy tin tưởng và an tâm hơn khi lựa chọn sử dụng trong gia đình, đặc biệt là những sản phẩm dành cho trẻ nhỏ và các thế hệ sau”, chị Hương cho biết.

Thực tế cho thấy, lựa chọn tiêu dùng hiện nay không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sản phẩm phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả. Người mua ngày càng quan tâm đến thành phần, công dụng, quy trình sản xuất, nguồn gốc xuất xứ và những yếu tố liên quan trực tiếp đến sức khỏe.

Đây cũng là sự thay đổi quan trọng trong nhận thức tiêu dùng. Khi người mua chủ động tìm hiểu và đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với sản phẩm, doanh nghiệp buộc phải quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm đối với khách hàng.

Doanh nghiệp thay đổi để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng mới

Sự thay đổi trong thói quen mua sắm cũng đặt ra yêu cầu để các doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm, cách thức tiếp cận và phục vụ khách hàng. Anh Lê Quốc Duy, đại diện gian hàng Maggi, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam cho biết, doanh nghiệp đang hướng tới phát triển những sản phẩm đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người tiêu dùng. Với các sản phẩm như dầu hào, bột chiên, doanh nghiệp chú trọng lựa chọn nguyên liệu, cải tiến sản phẩm và hướng dẫn cách chế biến phù hợp, trong đó có những cách chế biến bằng nồi chiên không dầu nhằm hạn chế lượng dầu mỡ trong bữa ăn.

Bên cạnh việc giới thiệu sản phẩm, doanh nghiệp cũng tạo điều kiện để khách hàng trực tiếp quan sát quy trình chế biến, dùng thử và trải nghiệm trước khi lựa chọn mua hàng tại gian hàng của Nestlé tại chương trình CONSUMER FEST 2026 – Ngày hội tri ân người tiêu dùng năm 2026. Qua đó, người tiêu dùng có thêm thông tin về sản phẩm cũng như cách sử dụng phù hợp với nhu cầu của gia đình.

“Trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái vẫn xuất hiện trên thị trường, việc khẳng định uy tín thương hiệu và bảo đảm chất lượng sản phẩm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Doanh nghiệp phải chú trọng các quy trình sơ chế, chế biến thực phẩm, đáp ứng yêu cầu về chứng nhận, kiểm định an toàn và tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến quá trình chế biến, nhân viên đều phải thực hiện các yêu cầu vệ sinh, sử dụng đầy đủ găng tay, khẩu trang và những trang thiết bị cần thiết”, anh Duy cho biết.

Không chỉ với các doanh nghiệp lớn, những doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đang chú trọng hơn đến chất lượng và nguồn gốc sản phẩm để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bà Nguyễn Thị Nghiêm, Giám đốc Công ty TNHH Thủy sản Nguyễn Nghiêm cho biết, doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm thực phẩm truyền thống, chủ yếu là nước mắm từ Nha Trang, Phan Thiết, Phú Quốc và mắm tép chưng thịt được sản xuất theo phương pháp cổ truyền kết hợp với hệ thống công nghệ mới.

Để đưa sản phẩm vào các nhà phân phối và hệ thống siêu thị, yêu cầu đầu tiên doanh nghiệp phải đáp ứng là bảo đảm an toàn thực phẩm. Theo bà Nghiêm, đơn vị chú trọng lựa chọn nhà cung cấp có đủ tiêu chuẩn, nguồn nguyên liệu phải có xuất xứ rõ ràng và được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp cũng phải bảo đảm các yêu cầu về kỹ thuật, vệ sinh môi trường, vệ sinh nhân công và hệ thống máy móc, công nghệ.

“Trách nhiệm của nhà sản xuất không chỉ nằm ở việc đưa sản phẩm ra thị trường mà còn phải bảo đảm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Đây cũng là nền tảng để xây dựng uy tín và duy trì niềm tin của khách hàng đối với sản phẩm truyền thống”, bà Nghiêm cho biết thêm.

Đứng dưới góc độ người tiêu dùng, bà Nguyễn Thị Nghiêm cho rằng, khi lựa chọn thực phẩm, người mua cần hình thành thói quen kiểm tra kỹ thông tin trên bao bì, đặc biệt là nguồn gốc xuất xứ, danh mục thành phần, thời hạn sử dụng và thương hiệu sản xuất. Người tiêu dùng nên ưu tiên những cơ sở có thông tin rõ ràng, có trách nhiệm và bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Việc chủ động tìm hiểu thông tin trước khi mua hàng không chỉ giúp người tiêu dùng hạn chế nguy cơ sử dụng sản phẩm kém chất lượng mà còn góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Khi người mua ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, doanh nghiệp làm ăn chân chính sẽ có thêm động lực đầu tư vào chất lượng và xây dựng thương hiệu lâu dài.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, đặc biệt là sự phát triển của thương mại điện tử và các hình thức mua sắm trực tuyến, yêu cầu đặt ra đối với người tiêu dùng không chỉ là lựa chọn sản phẩm phù hợp mà còn phải có khả năng nhận diện thông tin thiếu minh bạch, hàng giả, hàng nhái và những dấu hiệu vi phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Đây cũng là một trong những định hướng được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đặt ra trong giai đoạn 2026-2030. Cơ quan này đang xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kết nối và chia sẻ thông tin từ các cơ quan nhà nước, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và chính người tiêu dùng.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo sẽ được ứng dụng để hỗ trợ tiếp nhận, phân loại, xử lý phản ánh; phân tích dữ liệu, phát hiện những vấn đề lặp lại và đưa ra cảnh báo sớm. Qua đó, cơ quan quản lý có thể chủ động nhận diện nguy cơ, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, hạn chế thiệt hại cho người tiêu dùng.

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vì thế không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn cần sự tham gia chủ động của mỗi người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Người tiêu dùng cần trang bị kiến thức, kỹ năng lựa chọn sản phẩm; doanh nghiệp phải lấy chất lượng, uy tín và trách nhiệm làm nền tảng cạnh tranh; cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

PV

vov.vn