Khẩn trương xử lý các lỗ hổng nghiêm trọng
Theo Thông báo, thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng, các bộ, ngành và địa phương đã nỗ lực triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU; kịp thời hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý đội tàu, kiểm soát tàu cá, giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Những kết quả đạt được đã được Ủy ban châu Âu (EC) ghi nhận, đánh giá tích cực.
Tuy nhiên, công tác chống khai thác IUU vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, chủ yếu ở khâu tổ chức thực hiện. Một số địa phương chưa quyết liệt, còn để xảy ra vi phạm trong quản lý đội tàu, tàu cá “03 không”, kiểm soát tàu cá, truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm và ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Một số sai phạm qua thanh tra cho thấy còn biểu hiện buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Tại Công thư ngày 13/6/2026, Tổng Vụ các vấn đề biển và hải đảo của EC cho rằng vẫn còn những lỗ hổng nghiêm trọng cần được xử lý có hiệu quả để EC có thể xem xét bãi bỏ “Thẻ vàng” đối với Việt Nam. EC đề nghị trước ngày 1/10/2026, Việt Nam gửi báo cáo phản hồi về các nội dung Đoàn thanh tra lần thứ 5 khuyến nghị và những biện pháp đã triển khai.
Hoàn thiện kế hoạch trong tuần đầu tháng 8
Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát huy vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, chủ động điều phối, đôn đốc và hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ chống khai thác IUU.
Trước mắt, Bộ tập trung tổ chức thực hiện đợt cao điểm khắc phục các khuyến nghị của EC, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác chống khai thác IUU; duy trì chế độ họp của Tổ công tác liên ngành để kiểm điểm tiến độ, phân công nhiệm vụ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ trong tuần đầu tháng 8/2026 Kế hoạch thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5. Kế hoạch phải xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn hoàn thành, kết quả phải đạt được và trách nhiệm của người đứng đầu.
Ngay sau khi Kế hoạch được ban hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức hội nghị triển khai và phát động đợt cao điểm thực hiện trên phạm vi cả nước.
Xây dựng nền tảng quản lý nghề cá dùng chung
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và vận hành nền tảng quản lý nghề cá dùng chung, thống nhất trên phạm vi cả nước.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tập đoàn Viettel, Tập đoàn VNPT và các cơ quan liên quan kết nối, tích hợp các phần mềm và cơ sở dữ liệu hiện có, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, kết nối liên thông”, phục vụ công tác quản lý, theo dõi, chỉ đạo và điều hành. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tuần đầu tháng 12/2026.
Căn cứ Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Chương trình hành động của Bộ Chính trị và yêu cầu thực tiễn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đề xuất điều chỉnh, bổ sung Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hoàn thành trong tháng 12/2026; trong đó chú trọng các nhiệm vụ, giải pháp liên quan trực tiếp đến IUU.
Bộ cũng được giao rà soát quy định pháp luật, quy hoạch cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão; thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để trong đầu tư, xây dựng, quản lý và khai thác hệ thống cảng cá nhằm đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU và phát triển nghề cá bền vững.
Siết quản lý đội tàu, VMS và xử lý vi phạm
Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các cơ quan liên quan rà soát, phân loại, xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm còn tồn đọng từ năm 2024 đến nay; không để hồ sơ kéo dài.
Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng duy trì tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tại các vùng biển trọng điểm, khu vực giáp ranh; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình. Trường hợp mất tín hiệu VMS phải được xác minh, làm rõ nguyên nhân; trường hợp cố tình vô hiệu hóa thiết bị để thực hiện hành vi vi phạm phải bị xử lý nghiêm theo quy định.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả chống khai thác IUU trên địa bàn. Các địa phương phải quản lý chặt đội tàu, nhất là tàu từ 12 m đến dưới 15 m và tàu cá “03 không”; đưa vào quản lý toàn bộ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; kiên quyết không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Việc kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, hoạt động trên biển, sản lượng thủy sản qua cảng, truy xuất nguồn gốc và giám sát qua hệ thống VMS phải được thực hiện chặt chẽ. Các vụ việc vi phạm thuộc thẩm quyền phải được xử lý dứt điểm, không để hết thời hiệu xử lý hoặc kéo dài hồ sơ.
Kiểm soát chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu
Đối với chuỗi cung ứng thủy sản, Bộ Công Thương được giao tăng cường kiểm soát, bảo đảm minh bạch, truy xuất nguồn gốc trong chuỗi sản xuất, chế biến, xuất khẩu thủy sản, nhất là đối với mặt hàng cá ngừ; đồng thời theo dõi sát diễn biến và động thái của EC liên quan đến việc thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác IUU của Việt Nam.
Bộ Tài chính tiếp tục chỉ đạo Cục Hải quan rà soát, kiểm soát chặt chẽ hàng hóa thủy sản xuất nhập khẩu, kịp thời phát hiện các tồn tại, sai phạm theo khuyến nghị của EC và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.
Thông báo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; quyết tâm hoàn thành các nhiệm vụ theo đúng tiến độ, khẩn trương khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và tạo chuyển biến thực chất trong công tác chống khai thác IUU.
Nguồn: vasep.com.vn