Lời toà soạn: Ông Phan Minh Thông-Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phúc Sinh (doanh nghiệp xuất khẩu hạt tiêu, cà phê hàng đầu Việt Nam) vừa cùng các nhân viên tham gia Hội chợ quốc tế Công nghiệp Thực phẩm SIAL Paris 2026, diễn ra từ ngày 17-21/10/2026 tại Trung tâm Hội chợ Paris Nord Villepinte, Paris, Pháp.
Cũng trong thời gian này, ông Phan Minh Thông chứng kiến một số vụ biểu tình và bạo loạn tại Pháp, bắt nguồn từ làn sóng phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao, dịch vụ công kém và các cuộc biểu tình của học sinh. Ông Thông đã gửi cho Dân Việt bài viết sau chuyến đi, xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
***
– Chào anh David, anh khỏe không?
– Chào Việt, anh khỏe? Em thế nào? Tình hình tổ chức hội chợ tốt không?
– Em cũng được, anh David. Nhưng năm nay rất ít doanh nghiệp Việt Nam tham dự hội chợ.
– Sao vậy nhỉ? – David hỏi.
– Hai năm trước, các doanh nghiệp Việt Nam đi hội chợ và không mấy hiệu quả nên giờ họ ít đi. Vả lại, chi phí tham dự hội chợ bây giờ đắt quá, nhiều khi các doanh nghiệp không thu xếp được tài chính – Việt trả lời.
Qua câu chuyện với Việt trong gian hàng ở Hội chợ, tự nhiên tôi hồi tưởng lại cách đây 14-15 năm, lúc đó tôi còn làm ở Hiệp hội và tôi đã nhiều lần hô hào, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia hội chợ. Sau hai năm thuyết phục, các doanh nghiệp trong Hiệp hội đồng ý tham gia và phải nói rằng, lúc đó họ rất vui vì đi hội chợ bán được nhiều hàng. Tôi còn nhớ các doanh nghiệp đã nói: “Từ giờ họ sẽ tham gia thường xuyên hội chợ. Không có hỗ trợ, họ vẫn tự đi hội chợ”.
Mới hai năm trước thôi, đi từ cửa ra vào đến gian hàng của công ty, chúng tôi vẫn thấy rất nhiều doanh nghiệp trong ngành, nhưng giờ thì không thấy một ai. Vì sao lần này hầu hết các doanh nghiệp lớn đầu ngành lại vắng bóng?
Trong khi đó, Hội chợ SIAL lần này các gian hàng mở rộng hơn, các doanh nghiệp ở đây cũng thuê thêm nhiều diện tích hơn. Đặc biệt, chi phí tổ chức các gian hàng đều đắt hơn, nhân công cũng tăng hơn trước. Tại sao lại có sự đối ngược như vậy?
Ngày xưa, cứ đi hội chợ là bán được nhiều hàng, có lợi nhuận đủ trang trải chi phí. Giờ đi hội chợ không bán được hàng?
Vậy tại sao các gian hàng của các công ty khắp nơi trên thế giới đều to hơn, hoành tráng hơn?
Họ có thành công hơn không? Họ đầu tư như vậy có bán được nhiều hơn, hay marketing được khách hàng tiềm năng nhiều không?
Thực sự thì chúng tôi không biết rõ họ bán được như thế nào, chỉ phân tích từ bên ngoài khi nhìn thấy họ đầu tư cho marketing lớn như vậy.
Và tôi nghĩ, câu trả lời nằm ở sự thích nghi. Những năm trước, chúng ta mang những thứ quen thuộc, đơn giản ra hội chợ thế giới, khách hàng vẫn mua vì lúc đó họ chưa có nhiều kết nối với Việt Nam. Nhưng sau đó, khách hàng không cần phải có kết nối tại hội chợ mới mua được những mặt hàng ấy. Và dĩ nhiên lần này khi anh mang ra hội chợ những thứ vẫn như cũ, thì gần như anh không bán được.
Trong những năm vừa qua, thế giới có nhiều thay đổi chóng mặt, nhà nhập khẩu yêu cầu hàng phải có chứng chỉ phát triển bền vững, kèm theo duy trì dịch vụ tốt và đảm bảo uy tín khi giao hàng. Nhưng thực tế, cứ khi thị trường giá lên cao, chúng ta lại không muốn giao cho khách mặt hàng đã kí kết trước đó với giá thấp. Lúc khó khăn thì khách hàng phải chịu, nhưng xã hội ngày càng phát triển và nếu anh cứ “xù hợp đồng khi giá lên”, người mua không còn chấp nhận được nữa.
Thế giới thay đổi rất nhiều trong 5 năm vừa qua. Ai phát triển thì phát triển mạnh mẽ, còn ai không thích nghi, không sáng tạo thì lụi tàn nhanh chóng. Nhìn ra thế giới điều này rất rõ và nhìn ở hội chợ lớn nhất ngành thực phẩm và đồ uống ở Paris này càng rõ hơn.
Chúng tôi đi hội chợ Paris đúng vào thời điểm các cuộc biểu tình và bạo loạn tại Pháp đã leo thang nghiêm trọng, bắt nguồn từ làn sóng phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao, dịch vụ công kém và các cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên đòi điều kiện học tốt hơn. Các cuộc biểu tình đã biến thành một cuộc đốt phá và cướp bóc. Điều đó khiến chúng tôi rất lo lắng.
Biểu tình khiến Paris phải cấm nhiều tuyến đường, khiến chúng tôi đi lại khó khăn, mất nhiều thời gian hơn. Hôm nay nghe truyền thông Paris nói không có biểu tình nên ngay sau khi kết thúc giờ làm ở hội chợ, chúng tôi hẹn khách hàng ở gần trung tâm Paris ăn tối.
Đang ăn tối, chúng tôi thấy rất nhiều cảnh sát xuất hiện ở rất gần, chỉ sau một lớp kính nhà hàng và tiếng chạy rầm rập liên tục bên ngoài. Khi chúng tôi ăn được nửa bữa thì nghe thấy tiếng nổ. Tôi cứ nghĩ là tiếng sấm thì mọi người cười ồ lên. Và ngay sau đó, mùi cay xộc vào mũi làm ai cũng phải nhăn mặt. Có lẽ đó là hơi cay cảnh sát phun vào đám đông đang bạo loạn. Sau đó lại là những tiếng chân chạy rầm rầm. Chúng tôi vội kết thúc bữa tối, thanh toán tiền và tìm cách về khách sạn.
Khi mọi thứ xung quanh đã yên ắng, thì tôi lại có nhiều điều suy nghĩ, trăn trở. Có dịp đi hội chợ nhiều nơi trên thế giới, tôi thấy các gian hàng của các nước hoành tráng và đẹp vô cùng. Họ giới thiệu các mặt hàng tiêu biểu của nước họ rất chuyên nghiệp, luôn có đầy đủ thiết bị và con người. Nhưng nước họ có giàu không? Câu trả lời là không. Tôi tìm hiểu thấy họ là những nước đang phát triển. Nếu so với Việt Nam thì thu nhập còn thấp hơn.
Những gian hàng ở các nước Nam Mỹ như Peru, Colombia, Argentina hay Ai Cập đều rất đẹp, họ giàu có không? Thậm chí một số doanh nghiệp từ Argentina còn nhiều lần phá sản. Nhưng khi đi hội chợ, họ giới thiệu sản phẩm nông nghiệp rất bài bản, đầu tư rất chỉn chu.
Năm nay, Hàn Quốc chiếm spotlight trên mọi mặt trận. Họ có mặt ở khắp mọi nơi và làm lu mờ hầu hết quốc gia. Nhật Bản và Trung Quốc đầu tư ít hẳn và ít hiện diện. Tương tự, Israel mọi năm cũng đầu tư rất lớn, song năm nay chỉ có một gian hàng nhỏ.
Tại SIAL Paris năm nay, với sự hỗ trợ của ITPC Hồ Chí Minh và Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), các doanh nghiệp Việt Nam được bày biện ở các gian hàng mini, diện tích khoảng 2m2/gian hàng. Nhưng các doanh nghiệp cùng ngành cạnh tranh dữ dội – đây là điều mà các doanh nghiệp đi hội chợ “ngao ngán”, vì một khách hàng vào thăm 2 gian hàng nhỏ liền kề, không biết bên nào sẽ lôi kéo khách hàng thành công?
Nếu đem so sánh, gian hàng Việt Nam khá nhỏ, dù chúng ta đang giàu hơn rất nhiều quốc gia. Có lẽ tới đây, chúng ta sẽ tham gia quảng bá hàng nông sản mạnh mẽ hơn và hi vọng một ngày nào đó, sẽ nhìn thấy booth (gian hàng) Việt Nam được bài trí hoành tráng, lộng lẫy, ở những hội chợ lớn nhất thế giới về thực phẩm và đồ uống.
Cũng nhân dịp đi hội chợ ở châu Âu, nhà đầu tư của chúng tôi muốn cùng nhau đi ăn tối sau giờ làm việc. Chúng tôi tìm đến một quán khá ngon và đẹp để nói chuyện về kinh doanh và tình hình hội chợ.
Chủ đề “làm sao để thích nghi với một thế giớ thay đổi” đang hấp dẫn thì anh khách hàng nói: David, anh biết chưa? Các hãng xe lớn của Đức đang tìm cách sa thải hàng trăm ngàn quản lý và nhân viên đấy. Họ đã không cạnh tranh được với xe điện từ châu Á và đặc biệt gần đây là BYD (Tập đoàn công nghệ và nhà sản xuất xe điện lớn nhất đến từ Thâm Quyến, Trung Quốc, thành lập năm 1995). Giá xe ô tô chỉ bằng 30% giá so với BMW mà hiện đại, tiện nghi, đẹp hơn nhiều lần. Hai anh bạn ở đây ai cũng sở hữu BYD.
Câu chuyện này lại làm tôi nhớ đến một ông chủ bán máy người Đức. Là vì chúng tôi đã quyết định mua máy của họ trị giá gần 15 triệu Euro, nên chúng tôi đã đi thăm quan nơi sản xuất. Khi đến Đức, đón chúng tôi là anh Sven – chủ hãng chế tạo máy và anh đi xe điện Huyndai. Chúng tôi trò chuyện và anh rất thích thú, tự hào giới thiệu về chiếc xe.
“David, chiếc xe này chỉ cần 18 phút để sạc đầy pin. Chỉ 18 phút, nghĩa là đi vào sạc pin, trong lúc đó có thể uống một li cà phê là xong. Còn Porch ư, mất 8 giờ để sạc. Các hãng của Đức to lớn kềnh càng và không chịu thay đổi”- Sven nói.
Thật vậy. Tôi quan sát trên đường thì thấy ở Đức, có rất nhiều xe của hãng đến từ châu Á chạy trên đường và tôi hỏi anh bạn người Đức: Thế các ông chủ hay quản lý cũng như người dân không ủng hộ xe Đức à?
“Ôi David, xe nào tốt và rẻ thì chúng tôi mua chứ. Người Đức mà! Chúng tôi rất thực tế!”- Anh bạn tôi trả lời.
Vậy mà ở Việt Nam, mọi người vẫn cứ say mê xe Đức!
Cuộc trò chuyện với nhà đầu tư đến khuya, rồi chúng tôi chia tay nhau. Thời tiết Paris tháng 10 lạnh và vì nhà hàng khá gần khách sạn nên chúng tôi đi bộ về. Ngày mai là ngày cuối cùng làm việc ở Hội chợ và chúng tôi sẽ nỗ lực làm việc để có kết quả kinh doanh tốt nhất, vì thực tế chúng tôi đã phải trả nhiều tiền để có mặt ở hội chợ này.\
Phan Minh Thông
Nguồn: danviet.vn