Với kim ngạch xuất khẩu hơn 11 tỉ USD năm 2025, thủy sản tiếp tục là một trong những lĩnh vực đóng góp quan trọng vào tăng trưởng ngành nông nghiệp và môi trường.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ năm 2015 đến năm 2025, giá trị gia tăng của lĩnh vực thủy sản đã tăng gần gấp đôi. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 đạt khoảng 11,3 tỉ USD, giúp Việt Nam giữ vững vị trí 1 trong 3 quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới, sau Trung Quốc và Na Uy.
Chỉ tính riêng 5 tháng đầu năm 2026, dù đối mặt với nhiều khó khăn về thị trường, xuất khẩu thủy sản vẫn đạt 4,65 tỉ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy năng lực sản xuất, chế biến và thích ứng thị trường của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tiếp tục được củng cố.
Nuôi trồng giữ vai trò trụ cột
Trong 10 năm qua, sản lượng thủy sản Việt Nam tăng trưởng ổn định. Năm 2015, tổng sản lượng thủy sản đạt 6,56 triệu tấn, đến năm 2025 tăng lên 9,95 triệu tấn, với tốc độ tăng bình quân 4,3%/năm.
Đáng chú ý, nuôi trồng thủy sản ngày càng giữ vai trò chủ lực. Năm 2025, sản lượng nuôi trồng đạt 6,11 triệu tấn, chiếm 61,5% tổng sản lượng thủy sản. Trong khi diện tích nuôi trồng không tăng nhiều, duy trì khoảng 1,1-1,2 triệu ha, năng suất lại cải thiện mạnh nhờ ứng dụng khoa học công nghệ, giống chất lượng cao và mô hình nuôi thâm canh.
Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục là vùng nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước với sản lượng trên 4 triệu tấn, tập trung vào các ngành hàng chủ lực như cá tra và tôm nước lợ phục vụ xuất khẩu. Riêng cá tra đạt gần 2 triệu tấn, chiếm trên 50% tổng sản lượng cá nuôi.
Bên cạnh nuôi trồng đất liền, nuôi biển cũng đang mở ra dư địa tăng trưởng mới. Năm 2025, cả nước có khoảng 9,8 triệu m3 lồng nuôi và 59.200 ha nuôi nhuyễn thể. Tổng sản lượng nuôi biển đạt khoảng 859.200 tấn, trong đó có cá biển, tôm hùm, nhuyễn thể và các đối tượng nuôi khác.
Trong khi đó, sản lượng khai thác thủy sản tăng chậm hơn, từ khoảng 3,18 triệu tấn năm 2015 lên 3,83 triệu tấn năm 2025.
Xuất khẩu rộng cửa dù nhiều áp lực
Trao đổi với Lao Động, ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết từ nay đến cuối năm, ngành thủy sản tiếp tục đối mặt với một số khó khăn như cạnh tranh về giá ở ngành tôm và sức mua chậm tại Mỹ và EU. Bên cạnh đó là thách thức từ thị trường và rào cản kỹ thuật quốc tế, trong đó việc gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban Châu Âu EC vẫn là thách thức lớn, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin tàu cá và thực thi pháp luật trên biển đòi hỏi nguồn lực và sự thay đổi thói quen sản xuất rất lớn.
Ngoài ra, hạn chế về cơ sở hạ tầng, logistics, khó khăn trong quản lý và nguồn nguyên liệu phụ thuộc vào biến động mạnh theo giá thế giới cũng làm giảm tính chủ động của người nuôi trồng thủy sản. Đặc biệt tác động của biến đổi khí hậu đã gây áp lực lên các vùng nuôi trồng, làm tăng nguy cơ dịch bệnh làm giảm năng suất.
Mặc dù vậy, ông Trần Gia Long nhận định: “Xuất khẩu thủy sản vẫn có nhiều triển vọng tăng trưởng để đạt mục tiêu xuất khẩu hơn 12 tỉ USD nhờ nhu cầu phục hồi tích cực tại thị trường Trung Quốc và nhu cầu cá thịt trắng tăng nhờ giá hợp lý”.
Tôm và cá tra tiếp tục là hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam. Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm đạt 1,85 tỉ USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ. Cá tra cũng duy trì vai trò quan trọng khi 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra đạt 830 triệu USD, tăng 11,1% so với cùng kỳ. Hiện, sản phẩm thủy sản Việt Nam cũng đã có mặt tại hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Linh Chi
laodong.vn