Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung huy động, lồng ghép nhiều nguồn lực nhằm hỗ trợ các chủ thể phát triển sản phẩm Chương trình mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP). Các chính sách được triển khai đồng bộ, hướng đến mục tiêu giúp các tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất có sản phẩm đăng ký tham gia chương trình có điều kiện mở rộng quy mô, nâng cấp nhà xưởng, đầu tư máy móc thiết bị hiện đại, hoàn thiện mẫu mã, bao bì và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Song song với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách và hướng dẫn triển khai tại cơ sở được quan tâm đẩy mạnh, giúp các địa phương chủ động hơn trong việc phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng, gắn với tiềm năng, lợi thế vùng miền. Tính đến ngày 31/12/2024, toàn tỉnh đã hỗ trợ trên 3,2 tỷ đồng theo Nghị quyết số 194 về chính sách phát triển sản phẩm OCOP. Bên cạnh đó, tỉnh hỗ trợ 19 dự án khuyến công theo Quyết định số 41/2018/QĐ-UBND ngày 28/12/2018 của UBND tỉnh, với tổng kinh phí trên 4,3 tỷ đồng, chủ yếu cho hoạt động ứng dụng máy móc, thiết bị trong sản xuất, chế biến sản phẩm OCOP. Mỗi dự án được hỗ trợ bình quân từ 200-300 triệu đồng. Ngoài ra, các chủ thể OCOP còn được hỗ trợ xây dựng 12 hệ thống quản lý tiên tiến (ISO, HACCP, GMP) với kinh phí 380 triệu đồng, góp phần nâng cao năng lực quản lý chất lượng sản phẩm theo chuẩn quốc tế.
Không chỉ tập trung hỗ trợ đầu tư, Quảng Ninh còn duy trì công tác kiểm tra, rà soát thường xuyên nhằm đảm bảo chất lượng và uy tín của sản phẩm OCOP. Các nội dung trọng tâm gồm: Đánh giá, phân hạng sản phẩm; quản lý các sản phẩm đã được công nhận sao OCOP; giám sát các sản phẩm hết hạn đánh giá; kiểm tra quy trình sản xuất, nguyên liệu đầu vào, bao bì, tem nhãn, vệ sinh an toàn thực phẩm; đồng thời triển khai các chính sách và bố trí nguồn lực hỗ trợ phát triển sản phẩm mới.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại và truyền thông OCOP, chú trọng quảng bá thương hiệu, giới thiệu mô hình, cách làm hay, sản phẩm nông nghiệp sạch – hữu cơ, cũng như ứng dụng khoa học – công nghệ trong sản xuất, chế biến và bảo quản. Thông qua đó, chương trình OCOP ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân.
Một trong những điển hình tiêu biểu là Công ty Cổ phần Kinh doanh lâm sản Đạp Thanh (xã Kỳ Thượng). Nhờ tận dụng nguồn nguyên liệu bản địa và được hỗ trợ đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, doanh nghiệp đã phát triển nhiều dòng sản phẩm từ cây trà hoa vàng như trà khô, tinh chất, viên nang, trà túi lọc, sản phẩm đóng gói cao cấp phục vụ du lịch và xuất khẩu.
Ông Nịnh Văn Trắng, Giám đốc Công ty, chia sẻ: “Từ nguồn nguyên liệu sẵn có và được tỉnh hỗ trợ về máy móc, công nghệ chế biến, chúng tôi đã từng bước mở rộng sản xuất, xây dựng thương hiệu trà hoa vàng Quảng Ninh. Sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao quốc gia là minh chứng rõ nét cho tiềm năng của nông sản bản địa khi được đầu tư bài bản, khoa học. Cây trà hoa vàng không chỉ có giá trị dược liệu cao mà còn mang tiềm năng kinh tế lớn. Hiện doanh nghiệp đang tiếp tục nghiên cứu, phát triển thêm sản phẩm mới nhằm đa dạng hóa mẫu mã, nâng cao giá trị hàng hóa”.
Hiện nay, toàn tỉnh đang có 437 sản phẩm OCOP đạt sao, trong đó có 8 sản phẩm OCOP đạt 5 sao; 103 sản phẩm đạt 4 sao và 326 sản phẩm đạt 3 sao. Hầu hết các địa phương đều có ít nhất một nhóm sản phẩm tiêu biểu, gắn với đặc trưng vùng miền như: Miến dong Bình Liêu, trà hoa vàng Ba Chẽ, chả mực Hạ Long, ngọc trai Hạ Long, hàu sữa Vân Đồn, mật ong rừng Tiên Yên…
Từ những kết quả đạt được, có thể khẳng định, chương trình OCOP Quảng Ninh đang bước sang giai đoạn phát triển mới, chuyển từ hỗ trợ ban đầu sang nâng cao chất lượng, chuẩn hóa và thương mại hóa sản phẩm, gắn với mục tiêu xây dựng thương hiệu OCOP Quảng Ninh vươn tầm quốc gia và quốc tế.
Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, sẽ có 15-20 sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, tập trung vào nhóm sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu như: Thủy sản chế biến, dược liệu, trà thảo mộc, thực phẩm dinh dưỡng và quà tặng du lịch. Để hiện thực hóa mục tiêu trên, tỉnh Quảng Ninh xác định tiếp tục nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của các sản phẩm hiện có, đồng thời khuyến khích phát triển thêm nhiều sản phẩm OCOP mới gắn với tiềm năng, lợi thế đặc trưng của từng địa phương. Trong đó, tỉnh đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực để doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, chế biến, bảo quản, nhằm tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, thân thiện với môi trường; tập trung hỗ trợ đổi mới mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc, nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy cho sản phẩm OCOP trên thị trường; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng các kênh tiêu thụ; thực hiện gắn kết phát triển sản phẩm OCOP với các tour, tuyến du lịch địa phương, nhằm nâng cao giá trị trải nghiệm, quảng bá thương hiệu vùng miền và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển thêm các sản phẩm OCOP mới mang bản sắc văn hóa địa phương, có chất lượng cao, giá trị gia tăng lớn.
Minh Đức
Báo Quảng Ninh
