Chiều 17/3, Báo Công lý phối hợp với Hải đoàn 32 – Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, TAND tỉnh Khánh Hòa, Ban Dân vận và Tuyên giáo Tỉnh ủy Khánh Hòa, UBND xã Vạn Ninh tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân về phòng, chống khai thác IUU. Sự kiện thu hút đông đảo người dân tham gia, đặc biệt là các bạn trẻ.
Cảnh sát biển đồng hành cùng ngư dân vươn khơi bám biển
Tham dự chương trình có ông Trần Đức Vinh – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Báo Công lý; Đại tá Hoàng Ngọc Thiện – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Hải đoàn 32, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3; ông Nguyễn Văn Thanh, Phó Chánh án TAND tỉnh Khánh Hòa; bà Nguyễn Thị Huyền – Phó Trưởng phòng Dân vận, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Khánh Hòa; ông Phạm Đình Thanh, Chánh án TAND khu vực 4, tỉnh Khánh Hòa; ông Nguyễn Hữu Tuấn, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Vạn Ninh cùng lãnh đạo chính quyền, nhiều cơ quan thông tấn báo chí và hàng trăm người dân địa phương.
Phát biểu khai mạc, Đại tá Hoàng Ngọc Thiện – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Hải đoàn 32, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 cho biết: Trong những năm qua, Cảnh sát biển Việt Nam phối hợp với Báo Công lý tích cực triển khai nhiều hoạt động thiết thực tuyên truyền pháp luật trên các địa bàn ven biển; tổ chức các chương trình đồng hành với ngư dân, hỗ trợ bà con về vật chất, tinh thần; đồng thời hướng dẫn ngư dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật khi hoạt động trên biển.
Chương trình phiên tòa giả định ngày hôm nay là một hình thức tuyên truyền pháp luật trực quan, sinh động, giúp bà con ngư dân dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản, đặc biệt là những hành vi vi phạm pháp luật trong khai thác IUU và hậu quả pháp lý có thể xảy ra.
Đại tá Hoàng Ngọc Thiện tin tưởng rằng, qua chương trình hôm nay, bà con ngư dân xã Vạn Ninh nói riêng và ngư dân tỉnh Khánh Hòa nói chung sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, không vi phạm vùng biển nước ngoài, không tham gia vào các hoạt động khai thác IUU; đồng thời tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn trên biển.
Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam luôn xác định ngư dân là những “cột mốc sống” trên biển, là lực lượng quan trọng góp phần khẳng định, bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Vì vậy, Hải đoàn 32 sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ và tạo điều kiện tốt nhất để bà con yên tâm vươn khơi bám biển, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và cùng chung tay xây dựng một môi trường khai thác thủy sản hợp pháp, an toàn và bền vững.
Thế hệ trẻ lắng nghe, thấu hiểu IUU
Tại phiên tòa giả định, TAND khu vực 4 – tỉnh Khánh Hòa xét xử vụ án “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” đối với Nguyễn Văn Dũng và Nguyễn Văn Hiền, hai chủ tàu cá tại TPHCM.
Theo đó, với mục đích đưa tàu qua vùng biển nước ngoài đánh bắt sẽ thu được nhiều nguồn lợi hải sản hơn, thu lợi cao hơn đánh bắt ở vùng biển Việt Nam, Nguyễn Văn Dũng là chủ tàu đã bàn bạc, phân công Nguyễn Văn Hiền dùng cặp tàu có số hiệu BR-VT 05-TS, BR-VT 006-TS tổ chức đưa 06 người (chưa tính Dũng và Hiền) qua vùng biển của nước ngoài để khai thác hải sản trái phép.
Nguyễn Văn Dũng còn chỉ đạo Hiền phân công ngư phủ xóa số tàu cá và tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình để gửi cho Phạm Văn Phong cất giữ.
Từ đó, các bị cáo Nguyễn Văn Dũng và Nguyễn Văn Hiền bị truy tố về các tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 348 Bộ luật Hình sự và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 287 Bộ luật Hình sự. Sau quá trình xét xử, tranh tụng, HĐXX tuyên phạt bị cáo Dũng 10 năm tù; bị cáo Hiền 8 năm tù về hai tội danh nêu trên.
Nét đặc biệt tại phiên tòa là sự tham dự của đông đảo các học sinh đến từ Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, tỉnh Khánh Hòa. Các em đã chăm chú theo dõi diễn biến phiên tòa, nhiều bạn trẻ còn ghi lại để học thêm kiến thức pháp luật.
Em Trần Đăng Khôi, Đặng Thanh Trực, Lương Lục Mẫn, Trần Lê Kỳ Vĩ, cùng học lớp 10A8 cho biết, sau khi biết thông tin phiên tòa giả định được tổ chức tại Hội trường UBND xã Vạn Ninh, các em đã hào hứng tham gia để được mở rộng kiến thức pháp luật. Các em cho biết, sau khi theo dõi đã phân loại được các hành vi vi phạm pháp luật.
Theo chia sẻ của các em, đây là lần đầu tiên được tiếp cận pháp luật theo cách trực quan, sinh động như vậy.
“Trước đây, chúng em chỉ được học các quy định qua sách vở nên khá khô khan và khó hình dung. Nhưng khi theo dõi phiên tòa, từng hành vi vi phạm, từng tình tiết vụ án được thể hiện rõ ràng, giúp chúng em dễ hiểu và nhớ lâu hơn”, em Khôi chia sẻ.
Qua phiên tòa, các em không chỉ phân biệt được các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản mà còn nhận thức rõ hơn về hậu quả của những hành vi đó. Đặc biệt, việc các bị cáo cố tình vi phạm quy định, xâm phạm vùng biển nước ngoài hay vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình không chỉ khiến bản thân phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý, mà còn gây ảnh hưởng đến uy tín quốc gia trong nỗ lực gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU.
Các em cũng bày tỏ sự bất ngờ khi nhận ra rằng những hành vi tưởng chừng “xa vời” trên biển lại có tác động trực tiếp đến hình ảnh và lợi ích của đất nước trên trường quốc tế. Từ đó, mỗi học sinh đều ý thức rõ hơn trách nhiệm của bản thân trong việc tìm hiểu, tôn trọng và chấp hành pháp luật, đồng thời mong muốn trở thành những tuyên truyền viên nhỏ tuổi, góp phần lan tỏa ý thức pháp luật đến gia đình và cộng đồng.
Sự chủ động, hào hứng và nhận thức tích cực của các em học sinh cho thấy hiệu quả rõ nét của hình thức tuyên truyền thông qua phiên tòa giả định, khi pháp luật trở thành những bài học sống động, dễ tiếp cận và có sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội.
Đồng thời nhận thức rõ các hành vi của các bị cáo trong vụ án còn gây ảnh hưởng đến uy tín quốc gia trong nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU.
Sôi nổi tọa đàm, thiết thực hiệu quả
Sau phần xét xử giả định, chương trình tiếp tục với phần tọa đàm, trao đổi pháp luật về chống khai thác IUU giữa đại diện các cơ quan chức năng và bà con ngư dân.
Buổi tọa đàm do ông Phạm Đình Thanh, Chánh án TAND khu vực 4, tỉnh Khánh Hòa chủ trì cùng Đại tá Hoàng Ngọc Thiện – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Hải đoàn 32; Thượng tá Lương Sỹ Hiệp, Phó Hải đoàn trưởng pháp luật Hải Đoàn 32 và đại diện chính quyền địa phương trao đổi cùng bà con ngư dân.
Bà Trần Thị Tuyết Vân, ngụ xã Vạn Ninh cho biết, gia đình gắn bó với biển nên rất muốn được biết vị trí đánh bắt an toàn, đúng luật trong vòng bao nhiêu hải lý? Bà Nguyễn Thị Dung hỏi tàu dưới 12m vận chuyển cần giấy tờ gì?…
Thượng tá Lương Sỹ Hiệp, Phó Hải đoàn trưởng pháp luật Hải Đoàn 32 cho biết: Vị trí đánh bắt an toàn và đúng luật (khai thác thủy sản hợp pháp) được quy định dựa trên công suất tàu và vùng biển: tàu nhỏ (dưới 12m) đánh bắt ven bờ, tàu trung (12-15m) vùng lộng, và tàu lớn (trên 15m) vùng khơi. Việc tuân thủ quy định giúp tránh vi phạm vùng cấm, vùng hạn chế và đảm bảo an toàn.
Ngoài ra, bà con ngư dân không đánh bắt ở vùng cấm (rạn san hô, khu bảo tồn biển), không sử dụng xung điện, chất độc, chất nổ. Đặc biệt, tàu có đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác và thiết bị giám sát hành trình (VMS) đối với tàu trên 15m.
Rất nhiều câu hỏi, thắc mắc khác từ các ngư dân được nêu tại buổi tọa đàm, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của ngư dân trong vấn đề tuân thủ pháp luật, chống khai thác IUU. Đại diện Cảnh sát biển đã lần lượt trả lời cặn kẽ từng vấn đề, giúp người dân thấu hiểu những vấn đề sát sườn, gắn chặt với sinh kế bà con.
Sau mỗi phần trả lời, những tràng pháo tay vang dội hội trường đã cho thấy tính thiết thực và hiệu ứng lan tỏa pháp luật của chương trình.
Cam kết mạnh mẽ từ ngư dân
Tại buổi tuyên truyền, ban tổ chức đã tổ chức buổi lễ ký cam kết không vi phạm IUU. Đại diện các chủ tàu thuyền đánh bắt hải sản trên biển sôi nổi tham gia, thể hiện quyết tâm cao trong việc tuân thủ pháp luật.
Chương trình còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi ban tổ chức trao tặng cờ Tổ quốc và 30 phần quà ý nghĩa cho các gia đình chính sách và ngư dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Ngày mai (18/3), chuỗi phiên tòa giả định sẽ tiếp tục được Báo Công lý phối hợp tổ chức tại nhiều địa phương ven biển tỉnh Khánh Hòa, góp phần tích cực đưa pháp luật đến gần hơn với ngư trường và đời sống của bà con ngư dân.
Tổ chức phiên tòa để tuyên truyền là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết
Đại tá Hoàng Ngọc Thiện – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Hải đoàn 32, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 nêu bật: Biển đảo Việt Nam là không gian sinh tồn, là nguồn lực to lớn để phát triển kinh tế đất nước, đồng thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.
Trong những năm qua, cùng với sự nỗ lực của Đảng, Nhà nước, các lực lượng chức năng và bà con ngư dân, hoạt động khai thác hải sản trên biển đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định vẫn còn diễn ra ở một số nơi, gây ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản, uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế, cũng như tác động đến mục tiêu gỡ “Thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu đối với thủy sản Việt Nam.
Xuất phát từ thực tế đó, việc tổ chức phiên tòa tuyên truyền phổ biến pháp luật cho bà con ngư dân trở thành nhiệm vụ hết sức quan trọng và cần thiết.
Nhóm phóng viên
Báo Công Lý