Hiện Việt Nam vẫn đang hưởng mức thuế 10% khi xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ. Tuy nhiên, sau thời hạn 150 ngày, rủi ro thay đổi chính sách gia tăng, đòi hỏi doanh nghiệp cần chủ động ứng phó.
Mới đây, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã khởi động một cuộc điều tra thương mại mới theo Mục 301, nhằm xem xét tình trạng dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp tại 16 đối tác thương mại lớn, trong đó có Việt Nam. Động thái này làm gia tăng lo ngại đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ, đồng thời đặt ra yêu cầu sớm có các chính sách ứng phó phù hợp.
Hiện tại, các nhà xuất khẩu Việt Nam vẫn đang được hưởng mức thuế tạm thời 10% trong thời hạn 150 ngày, kéo dài đến 24/7/2026. Đây được xem là “khoảng thời gian vàng” để doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, trước nguy cơ thuế có thể tăng trở lại vào nửa cuối năm.
Chia sẻ thêm về vấn đề này, tại hội thảo do ITPC phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM (VCCI – HCM) và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức ngày 25/3/2026, GS Trần Ngọc Anh cho biết, sau giai đoạn 1 áp dụng “phụ phí nhập khẩu tạm thời” 10% trên toàn cầu nhằm bảo vệ cán cân thanh toán, Washington đang bước sang giai đoạn 2 khi khởi xướng điều tra theo Mục 301 sau khi mức thuế 10% hết hiệu lực.
Theo ông Ngọc Anh, sau mốc 150 ngày có thể xuất hiện 3 kịch bản chính. Thứ nhất, khả năng cao Mỹ sẽ chính thức áp thuế theo Mục 301 với mức 20 – 30%. Thứ hai, nếu áp lực lạm phát và rào cản pháp lý gia tăng, chính sách có thể được thu hẹp, đưa thuế về mức thông thường. Kịch bản còn lại là hai bên tiến hành đàm phán, trong đó Mỹ sử dụng thuế như công cụ gây sức ép để đạt các thỏa thuận có lợi hơn.
“Nhìn tổng thể, chính sách 150 ngày không chỉ là giải pháp tạm thời mà còn là bước chuyển trong cách Mỹ tái thiết hệ thống thương mại sau cú sốc pháp lý. Với Việt Nam, đây là khoảng thời gian quan trọng để điều chỉnh chiến lược trước khi các hàng rào thuế quan quay trở lại với mức độ khắt khe hơn”, GS Trần Ngọc Anh nhận định.
Đặc biệt, vị giáo sư cũng lưu ý rằng các doanh nghiệp sản xuất – xuất khẩu của Việt Nam cần chủ động chuẩn bị, đặc biệt về pháp lý, nhằm sẵn sàng ứng phó với các cuộc điều tra thương mại có thể gia tăng trong thời gian tới.
Ánh Nguyệt
Người Quan Sát