Trong ngày 9-10/4/2025 đã diễn ra hàng loạt sự kiện liên quan hoặc ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế-thương mại giữa Việt Nam và Mỹ. Đó là việc: Tổng thống Donald Trump thông báo tạm hoãn 90 ngày áp dụng mức thế đối ứng 46% đối với một loạt quốc gia, trong đó có nước ta; Việt Nam và Mỹ nhất trí khởi động đàm phán mức thuế mới; Doanh nghiệp Việt Nam lo ngại hàng Trung Quốc sẽ tràn sang sau khi nước này bị Mỹ áp mức thuế 145%; Chỉ số thị trường chứng khoán Việt Nam tăng trở lại,…
Hoãn áp dựng thuế đối ứng 90 ngày
Trưa 9/4/2025 (giờ Mỹ), tức khoảng nửa ngày sau khi thuế đối ứng mà ông Donald Trump khởi xướng áp dụng đối với 180 đối tác thương mại có hiệu lực và khoảng 6 giờ sau khi Trung Quốc thông báo áp thuế lên 84% với hàng hóa Mỹ để đáp trả, Tổng thống Mỹ thông báo giảm thuế đối ứng còn 10%, hoãn thi hành 90 ngày nhưng chỉ với một số nước “không trả đũa”, còn Trung Quốc bị tăng thuế lên 125%.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth, Tổng thống Mỹ tuyên bố nâng mức thuế quan với Trung Quốc lên 125% ngay lập tức bởi “sự thiếu tôn trọng của nước này với thị trường toàn cầu”.
Ở chiều ngược lại, Tổng thống Mỹ cũng thông báo hoãn áp thuế đối ứng 90 ngày và giảm mức thuế này xuống 10% với các nền kinh tế khác, trong đó có Việt Nam. Ông Donald Trump ra quyết định này bởi hơn 75 quốc gia đã liên lạc với giới chức Mỹ để đàm phán thỏa thuận thương mại. “Những quốc gia này đã không trả đũa, đúng với đề nghị của tôi” – ông Trump viết.
Nhất trí khởi động đàm phán mức thuế mới
Chiều cùng ngày 9/4/2025 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm Mỹ với tư cách là Đặc phái viên của Tổng Bí thư Tô Lâm để trao đổi về các vấn đề kinh tế-thương mại song phương, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đã gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer.
Phó Thủ tướng khẳng định, Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với Mỹ, cảm ơn Chính phủ Mỹ luôn ủng hộ một nước Việt Nam “mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng”.
Phó Thủ tướng nêu rõ, Việt Nam mong muốn làm việc với các cơ quan liên quan của Mỹ để cụ thể hoá các nội dung trao đổi giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 vừa qua, qua đó tiếp tục duy trì quan hệ kinh tế-thương mại ổn định, bền vững, vì lợi ích của doanh nghiệp và nhân dân hai nước.
Thời gian qua, Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều biện pháp để góp phần giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại giữa hai bên, đáp ứng những quan tâm của phía Mỹ. Theo đó, việc Mỹ áp thuế cao đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam không phù hợp với quan hệ kinh tế thương mại cùng có lợi giữa hai nước, không phản ánh đúng tinh thần quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt – Mỹ.
Phó Thủ tướng đề nghị, mặc dù Mỹ đã quyết định hoãn áp thuế 90 ngày, nhưng hai nước cần sớm đàm phán một thỏa thuận thương mại song phương nhằm tạo khuôn khổ lâu dài thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại ổn định, cùng có lợi, phù hợp khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đánh giá cao chuyến thăm của Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc với tư cách là Đặc phái viên của Tổng Bí thư Tô Lâm, bày tỏ cảm ơn và đánh giá cao các bước đi tích cực, chủ động của Việt Nam, thể hiện cam kết của Việt Nam về thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại Việt – Mỹ. Mỹ hết sức coi trọng quan hệ song phương với Việt Nam, mong muốn phối hợp chặt chẽ để giải quyết vấn đề thâm hụt thương mại, hướng tới quan hệ ngày càng sâu sắc trên các lĩnh vực.
“Thần tốc” giải quyết và cam kết nhiều việc
“Việt Nam đề nghị Hoa Kỳ gia hạn 45 ngày, nhưng Tổng thống Donald Trump đã quyết định thời gian hoãn áp thuế lên tới 90 ngày đối với các quốc gia không có hành động đáp trả thuế quan với Mỹ. Theo tôi, đây là khoảng thời gian đủ để Việt Nam chuẩn bị kỹ lưỡng cho các nội dung đàm phán với phía Mỹ liên quan đến chính sách thuế – từ danh mục hàng hóa có thể nhập khẩu, đến việc lựa chọn sản phẩm cụ thể,…” – GS Hà Tôn Vinh, một người Mỹ gốc Việt, nhiều năm nghiên cứu về chính trường Mỹ, từng được nhiều Thượng nghị sĩ, dân biểu và chính khách Hoa Kỳ đề cử làm trợ lý đặc biệt của Nhà trắng trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Reagan – Phó tổng thống Bush, nhận định.
Thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đứng thứ 3 hoặc 4 trong số các đối tác. Chính vì vậy, muốn giải quyết được các vấn đề, điều kiện tiên quyết là Việt Nam vẫn phải giảm thâm hụt thương mại, tăng mua hàng của Mỹ bằng nhiều kênh. Tuy nhiên, cái khó đối với Việt Nam là hàng hóa, công nghệ từ Mỹ thường có giá đắt đỏ. Liệu người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt Nam có dám mua không?
Nếu Việt Nam bãi bỏ thuế nhập máy móc, kỹ thuật của Mỹ, hàng hóa Mỹ sẽ có giá thành giảm, từ đó doanh nghiệp có thêm cơ sở để cân nhắc chuyển sang sử dụng hàng Mỹ. Tuy nhiên, cũng cần yếu tố tài chính, lãi suất của ngân hàng, của Chính phủ để doanh nghiệp mua hàng Mỹ.
“Rõ ràng, thời hạn 90 ngày cho các nước, cho Việt Nam là rất gấp gáp, rất khó khăn và phải giải quyết nhiều chuyện, nhiều vấn đề đặt ra. Chúng ta cần có những kịch bản, những cam kết thực chất để lòng tin được củng cố. Về phái Mỹ, ông Trump và các cộng sự cũng sẽ tận dụng thời gian này để ổn định lại vấn đề, đánh giá phản ứng thị trường và quan sát các đối tác của mình có những hành động, cam kết thật cụ thể. Sau 90 ngày, câu chuyện sẽ trở nên tươi sáng hơn hay sẽ thách thức đều phụ thuộc vào đàm phán và cam kết song phương” – ngoài ra, TS Hà Tôn Vinh còn nhấn mạnh là Mỹ sẽ làm mạnh các vấn đề thuế quan và phi thuế quan đối với các nước để giúp cho hàng Mỹ đi đến nhiều quốc gia hơn và tạo lợi thế cạnh tranh.
Hàng Trung Quốc sẽ đổ vào Việt Nam?
Sau khi Mỹ chính thức áp mức thuế cao đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam, nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn trong nước như Viettel, VNPT nhận định chính sách này gần như không gây tác động trực tiếp đến họ. Thay vào đó, nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cùng các ngành nông sản, dệt may, da giày… sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn, do việc Mỹ tăng thuế mạnh với hàng hóa Trung Quốc có thể khiến lượng lớn hàng hóa từ quốc gia này dịch chuyển sang các thị trường khác, trong đó có Việt Nam.
Thực tế, ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới Temu dù mới thâm nhập thị trường Việt Nam chưa lâu, nhưng đã tạo ra những ảnh hưởng đáng kể. Các chuyên gia cho rằng đây có thể là một trong nhiều kênh để hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn vào Việt Nam trong thời gian tới.
“Sau chính sách áp siêu thuế của Mỹ, có thể sẽ xảy ra làn sóng dịch chuyển mạnh các mặt hàng điện tử Trung Quốc vào thị trường Việt Nam nhằm thu hồi vốn. Tôi lo ngại khả năng các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ bán tháo, bán bằng mọi giá, gây xáo trộn lớn đến thị trường trong nước” – ông Trần Hữu Quyền, Chủ tịch VNPT Technology, cảnh báo, đây là vấn đề mà cơ quan quản lý cần sớm vào cuộc, để đảm bảo thị trường phát triển lành mạnh, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nội địa đứng vững trước những áp lực từ bên ngoài.
Chứng khoán Việt Nam tăng ‘đỉnh nóc, kịch trần
Trước khi bước vào phiên giao dịch sáng 10/4/2025, giới đầu tư, phân tích đều chung nhận định về khả năng thị trường sẽ hồi phục đáng kể sau khi Mỹ quyết định hoãn áp thuế. Cập nhật VN-Index ngay sau phiên ATO (lệnh mở cửa), chỉ số đại diện cho sàn chứng khoán lớn nhất Việt Nam tăng gần 72 điểm.
Trong khi phiên hôm qua, mốc hỗ trợ 1.100 bị xuyên thủng, sáng nay “phong độ” được lấy lại, điểm số vọt lên vùng 1.166.
Thống kê nhanh trên cả ba sàn, có gần 500 mã tăng kịch trần cùng hàng trăm mã tăng giá. Màu xanh, tím phủ khắp bảng điện tử. Một số nhà đầu tư phản ánh, họ tiếp tục gặp tình trạng “đơ” màn hình hiển thị, việc đặt lệnh gặp khó khăn hơn.
“Cả thị trường đang rất hưng phấn, chắc phiên này muốn mua cũng khó”, chị Q.N. – một nhà đầu tư ở Hà Nội – chia sẻ. Dù vậy, chị vẫn thấy rất vui vì có cảm giác thị trường đã đi qua giai đoạn “đen tối” nhất.
Nếu như trong mấy phiên gần đây, hàng loạt mã bất động sản khu công nghiệp giảm sàn, “trắng bên mua”, thì nay trở thành điểm sáng với lượng thanh khoản tăng cao, thậm chí nhiều mã xuất hiện tình trạng “trắng bên bán”.
Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 tăng 8,6% ngay đầu phiên, còn Topix lên 8%; tại Hàn Quốc, chỉ số Kospi tăng 5%; S&P/ASX 200 của Úc tăng 6%.
Vietnam Airlines ký thỏa thuận hơn 560 triệu USD với CitiBank
Cũng trong ngày 9/4/2025 đã diễn ra sự kiện Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) và Ngân hàng Citi – một trong những tổ chức tài chính hàng đầu của Mỹ – vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về cam kết tài trợ vốn trị giá từ 560 triệu USD trở lên cho các dự án đầu tư chiến lược của Vietnam Airlines.
Sự kiện ký kết diễn ra dưới sự chứng kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc trong khuôn khổ chuyến công tác của Đoàn Chính phủ Việt Nam làm việc với các đối tác tại Mỹ về tăng cường hợp tác thương mại song phương, trong đó có lĩnh vực huy động vốn cho các dự án đầu tư trọng điểm của các doanh nghiệp nhà nước.
Theo đó, ngân hàng Citi sẵn sàng xem xét cung cấp khoản tài trợ cho các dự án đầu tư của Vietnam Airlines, nhằm nâng cao năng lực khai thác và mở rộng mạng bay quốc tế của hãng trong giai đoạn tới.
Dự báo nông sản từ Mỹ sẽ sớm tăng tốc về Việt Nam
Người tiêu dùng Việt Nam sẽ được tiếp cận nông sản Mỹ với giá phải chăng hơn nhờ thuế nhập khẩu của hàng loạt mặt hàng chính thức giảm từ ngày 31/3/2025. Động thái cắt giảm thuế quan này cho thấy cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc tạo thuận lợi thương mại, hài hòa cán cân thương mại với Mỹ và các đối tác lớn.
Cụ thể, thuế suất thuế nhập khẩu đùi gà đông lạnh giảm từ 20% xuống 15%; hạt dẻ cười chưa bóc vỏ từ 15% xuống 5%; hạnh nhân từ 10% xuống 5%; quả táo tươi từ 8% xuống 5%; cherry từ 10% xuống 5%; nho khô từ 12% xuống 5%. Mặt hàng ngô làm thức ăn chăn nuôi được giảm thuế nhập khẩu từ 2% về 0%. Mặt hàng khô dầu đậu tương cũng được giảm thuế nhập khẩu từ các mức thuế suất 2% và 1% về cùng một mức thuế suất 0%.
Cùng đó, việc giảm thuế cũng giúp Việt Nam thích ứng linh hoạt với tình hình thế giới, khu vực, nhằm đạt các mục tiêu tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, góp phần cải thiện cán cân thương mại với các đối tác thương mại, khuyến khích doanh nghiệp đa dạng hàng nhập khẩu, kích thích tiêu dùng nội địa.
Không chỉ riêng nông sản, thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với ô tô, ethanon cũng được giảm đáng kể. Ô tô mã HS 8703.23.63 và 8703.23.57 từ 64% xuống 50%; ô tô mã HS 8703.24.51 từ 45% xuống 32%. Đối với ethanol, thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi được giảm từ 10% xuống 5%. Khí tự nhiên dạng hóa lỏng (LNG) cũng được giảm thuế nhập khẩu từ 5% xuống 2%.
Cùng với đó, gỗ và các sản phẩm gỗ thuộc nhóm 44.21, nhóm 94.01 và 94.03 từ các mức thuế suất 20% và 25% được giảm xuống cùng một mức thuế suất 0%.
Theo số liệu của Mỹ, hơn 1/4 lượng hàng xuất khẩu từ nước này sang Việt Nam trong năm 2024 là các sản phẩm nông nghiệp, chủ yếu là bông, đậu nành và các loại hạt cây, với tổng giá trị 3,4 tỷ USD.
Việc nới lỏng chính sách thuế quan thông qua hạ thuế nhập khẩu một số mặt hàng Việt Nam nhập khẩu từ Mỹ chịu thuế cao hơn hàng cùng loại mà Việt Nam xuất sang Mỹ sẽ kích thích lượng hàng nhập khẩu gia tăng, thêm sự lựa chọn trong tiêu dùng cho người dân trong nước.
NK
Tổng hợp
