Hôm qua, ngày 6.8, Tổng cục Thống kê công bố: Trong tháng 7, cả nước có 16.500 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký 117.400 tỉ đồng và số lao động đăng ký gần 79.000 người.
Trong 7 tháng đầu năm 2025, bình quân mỗi tháng có 24.900 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Song cũng trong thời gian ấy, bình quân mỗi tháng có 20.600 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Điều này cho thấy, hệ sinh thái kinh doanh chưa đủ “nuôi dưỡng” các chủ thể non trẻ. Trong khi đó, số hộ kinh doanh mới đăng ký vẫn tăng mạnh, cho thấy người dân tiếp tục chọn mô hình đơn giản, dễ vận hành, ít vướng quy định hơn.
Việt Nam đang có hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể – lực lượng tiềm năng khổng lồ có thể trở thành doanh nghiệp, góp phần mở rộng nền sản xuất, tăng thu ngân sách và tạo thêm việc làm.
Tuy nhiên, quá trình “lên đời” từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp vẫn diễn ra chậm chạp. Nguyên nhân không phải nằm ở ý chí của người kinh doanh, mà nằm ở rào cản thủ tục, điều kiện pháp lý và sự chậm trễ trong hành động của cơ quan quản lý.
Trong Công điện số 127/CĐ-TTg vừa ban hành ngày 4.8.2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chỉ đạo dứt khoát: Các bộ, ngành phải khẩn trương khắc phục các lỗi trong hệ thống thông tin đăng ký hộ kinh doanh, thuế, hộ tịch, cấp phép…, hoàn thành trước ngày 15.8 để bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt. Trước đó, Nghị quyết 66/NQ-CP cũng yêu cầu cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong các lĩnh vực trọng yếu. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn 6 bộ, cơ quan ngang bộ chưa hoàn thiện phương án cắt giảm.
Thủ tướng Chính phủ nhiều lần nhấn mạnh, cần “coi doanh nghiệp là đối tượng phục vụ” và “mọi cải cách thủ tục hành chính phải đo bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp”. Nhưng nếu các bộ ngành vẫn cắt giảm rải rác, thiếu hệ thống; nếu các địa phương vẫn làm mỗi nơi mỗi kiểu; nếu hệ thống dữ liệu vẫn chia cắt, thiếu liên thông – thì mỗi lần chuyển đổi từ hộ lên doanh nghiệp vẫn là một cuộc vật lộn hơn là sự khởi đầu nhẹ nhàng.
Không thể trông đợi vào một nền kinh tế năng động nếu người dân, doanh nghiệp cứ bị kẹt trong ma trận thủ tục, giấy tờ. Không thể nói đến tinh thần khởi nghiệp nếu người kinh doanh không dám bước sang “sân chơi chính thức” vì sợ bị kiểm tra, thanh tra và gánh nặng tuân thủ. Đó là chưa kể đã có phản ánh ở một số địa phương về sự thiếu công bằng của lãnh đạo địa phương, khi ưu ái các doanh nghiệp lớn và “thờ ơ” với doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp.
Tháo gỡ cơ chế, rút ngắn thủ tục, tinh gọn quy trình – đó không còn là việc cần làm, mà là việc bắt buộc phải làm ngay.
Chúng ta đã có rất nhiều nghị quyết, kế hoạch, chiến lược. Giờ là lúc chuyển động bằng hành động cụ thể – trước hết là tạo điều kiện dễ dàng, minh bạch, thông thoáng để hộ kinh doanh được “lên đời” và không bị thụt lùi.
Mốc thời gian 15.8 Thủ tướng Chính phủ đưa ra không còn dài, nhưng đó là mệnh lệnh buộc phải làm, từ các bộ, ngành tới địa phương, bởi chỉ có vậy, con đường mới thênh thang, thúc đẩy, động viên hộ kinh doanh “vượt vũ môn”, chuyển mình lên doanh nghiệp.
Hoàng Lâm
Báo Lao Động
