Dự kiến Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ đến Việt Nam thực hiện đợt kiểm tra lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) cuối năm nay. Tỉnh Hưng Yên đã chỉ đạo triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU để gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2025.
Không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài
Những ngày qua, tại cảng cá cửa Lân, lực lượng liên ngành đã tích cực tuyên truyền để ngư dân trên tàu cá nắm bắt được các quy định của pháp luật khi khai thác hải sản trên các vùng biển. Ông Bùi Xuân Cử ở xã Nam Cường cho biết: Sau nhiều lần được hướng dẫn các biện pháp khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của EC hầu hết ngư dân đều nhận thức được trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi tham gia khai thác hải sản trên biển. Ngư dân tại địa phương luôn chấp hành nghiêm việc đăng ký vùng khai thác và không vi phạm vùng biển nước ngoài. Còn ngư dân Nguyễn Văn Trọng ở xã Đông Thái Ninh chia sẻ: Được Bộ đội Biên phòng tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU, mỗi ngư dân phải có trách nhiệm trong quá trình khai thác hải sản, không được vi phạm vùng biển nước ngoài và các quy định của pháp luật để góp phần gỡ “thẻ vàng” của EC, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân làm ăn, phát triển kinh tế.
Theo ông Hoàng Minh Giang, Chi cục trưởng Chi cục Biển và Thủy sản: Thời gian qua, Chi cục đã phối hợp với các đơn vị chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các tàu cá, nhất là các tàu cá khai thác vùng khơi, không để vượt qua ranh giới vùng biển, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện; chủ động rà soát, cấp giấy phép khai thác thủy sản theo quy định gắn với giám sát sản lượng tại các cảng cá, bến cá, khu neo đậu tàu thuyền; thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân và chủ phương tiện chấp hành nghiêm việc khai thác thủy sản đúng vùng, sử dụng ngư cụ đúng tiêu chuẩn quy định và không dùng chất nổ, chất cấm, xung điện, dụng cụ khai thác có tính hủy diệt thủy sản và không vi phạm vùng biển nước ngoài.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chia sẻ 24 tài khoản cho các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan để chủ động theo dõi, giám sát hoạt động tàu cá và phối hợp tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn khi tàu cá có sự cố trên biển. Đến nay, chưa phát hiện tàu cá, ngư dân của tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài hoặc bị các lực lượng chức năng của nước ngoài bắt giữ.
Nhiều giải pháp chống khai thác IUU
Từ ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, UBND tỉnh đã kiện toàn Ban Chỉ đạo IUU của tỉnh; đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp gỡ “thẻ vàng”. Đến ngày 31/8/2025, tổng số tàu cá trên địa bàn tỉnh đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản đã được đăng ký và nhập vào phần mềm dữ liệu tàu cá Quốc gia VnFishbase là 737 tàu với tổng công suất 141.886 CV. 100% số tàu cá đã được sơn ca bin kẻ biển số theo quy định. 134 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Biển và Thủy sản thành lập tổ trực 24/24 giờ theo dõi, giám sát tàu cá trên hệ thống giám sát Cục Thủy sản và Kiểm ngư để theo dõi, giám sát, phát hiện, cảnh báo, thông báo tàu cá vi phạm VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển để các lực lượng chức năng thực thi pháp luật trên biển, nơi tàu cá về bờ để xác minh, xử lý theo quy định. Bộ phận quản lý cảng cá phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh thực hiện truy xuất dữ liệu giám sát tàu cá, dữ liệu quản lý phần mềm tàu cá quốc gia Vnfishbase trước khi tàu rời cảng, cập cảng. Các trường hợp tàu cá không đủ điều kiện như: không kết nối thiết bị giám sát hành trình, thiếu giấy tờ hoặc các giấy tờ liên quan hết hạn… không được xác nhận cho tàu rời, cập cảng và bị thông báo tới các cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định. Đơn vị chỉ đạo việc đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu tàu cá, cấp giấy phép khai thác thủy sản, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình; tổ chức các đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn, xử lý mọi hành vi vi phạm liên quan đến chống khai thác IUU.
Sắp tới, Đoàn thanh tra EC đến Việt Nam kiểm tra ngẫu nhiên tại một số địa phương để quyết định có đủ điều kiện gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam hay không. Ngoài nỗ lực của ngành chức năng trong tỉnh, rất cần sự hợp tác và tuân thủ quy định khai thác thủy sản của các ngư dân. Khi gỡ được “thẻ vàng” sẽ mở cơ hội lớn để thủy sản Việt Nam xuất khẩu vào các thị trường cao cấp, nâng cao giá trị các sản phẩm và tăng thu nhập cho ngư dân.
