Dự thảo thay thế Nghị định 38/2024/NĐ-CP đề xuất tăng mức xử phạt kịch trần lên 1 tỷ đồng, siết chặt chế tài để đẩy lùi khai thác IUU.
Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 38/2024/NĐ-CP tập trung bổ sung một số hành vi vi phạm nghiêm trọng và tăng mạnh mức phạt tiền nhằm nâng cao tính răn đe.
Cụ thể đối với hành vi tháo gỡ thiết bị VMS, mức phạt được đề xuất tăng từ 3 – 5 triệu đồng lên đến 50 – 100 triệu đồng. Hành vi gửi, tàng trữ hoặc vận chuyển trái phép thiết bị VMS sẽ đối mặt với mức phạt từ 300 – 500 triệu đồng, thay vì chỉ 50 – 100 triệu đồng như trước. Đặc biệt, lỗi không đưa tàu cá về bờ trong thời hạn 10 ngày kể từ khi mất kết nối có mức phạt tăng vọt từ 20 – 30 triệu đồng lên ngưỡng 300 – 500 triệu đồng.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung và nâng cao khung hình phạt đối với các nhóm hành vi khai thác trái phép nghiêm trọng gây ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực chống khai thác IUU. Hành vi vượt ranh giới vùng biển được phép khai thác sẽ bị áp mức phạt đề xuất từ 300 – 500 triệu đồng.
Các hành vi cố tình tắt hoặc vô hiệu hóa VMS sẽ đối mặt với mức phạt tiền từ 500 – 700 triệu đồng. Đối với các sai phạm mang tính chất đối phó như che giấu, giả mạo chứng cứ IUU, mức phạt có thể lên tới 1 tỷ đồng và hành vi chuyển tải cho tàu vi phạm IUU cũng bị đề xuất xử phạt từ 700 triệu đến 1 tỷ đồng.
Không chỉ dừng lại ở người đi biển, các tổ chức và cá nhân tham gia vào chuỗi hậu cần cũng bị đưa vào diện kiểm soát nghiêm ngặt nhằm xử lý tận gốc thủy sản bất hợp pháp. Theo đó, hành vi thu gom, mua bán, vận chuyển thủy sản IUU sẽ bị phạt lũy tiến theo khối lượng: dưới 200kg bị phạt từ 20 – 40 triệu đồng và từ 1.000kg trở lên sẽ bị phạt từ 200 – 300 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, các cơ sở này còn phải chịu hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động từ 1 đến 3 tháng hoặc tước Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá lên đến 6 tháng.
Để đảm bảo tính răn đe tuyệt đối, dự thảo mới kiên quyết áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả mạnh tay. Các hành vi đặc biệt nghiêm trọng sẽ bị tước giấy phép khai thác thủy sản, tước bằng thuyền trưởng và tịch thu tàu cá. Đồng thời, người vi phạm bắt buộc phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp hoặc nộp lại số tiền tương đương giá trị tang vật, phương tiện đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định nhằm triệt tiêu hoàn toàn động cơ vi phạm.