Đình làng Cung Chúc được xếp hạng di tích quốc gia năm 1964. Đình nằm ngay đầu làng, có vị thế đẹp, cảnh quan trên bến, dưới thuyền, có cây cổ thụ tỏa bóng xung quanh tạo vẻ trang nghiêm, u tịch.
Nơi đây thờ 4 vị Thành hoàng làng gồm: Thuần Chính, Thanh Tĩnh Long, Quý Minh và Hải Khẩu Đài Bàng – những vị thần được nhân dân tôn thờ vì có công với dân, với nước. Tương truyền, một trong các vị thần này từng giúp Lý Phật Tử đánh Triệu Quang Phục, sau đó dẫn quân về trang Kinh Chúc, ban cho dân 5 nén vàng để mua ruộng đất và lập đền thờ.
Ngôi đình Cung Chúc cổ nổi tiếng vì có kiến trúc độc đáo, với nhiều mảng chạm khắc đẹp, có thể nói là độc nhất vô nhị như câu thơ đã lưu truyền: “Tiếng đình Cung Chúc quả không sai/Kiến trúc kỳ công đủ vẻ tài/ Mười sáu lỗ đục qua cột cái/ Cổ truyền nay có một không hai”. Đình Cung Chúc cũng là một trong số rất ít di tích lịch sử được xếp hạng cấp quốc gia vào đầu những năm 60 của thế kỷ trước.
Hiện nay, ngôi đình này còn lưu giữ 18 đạo sắc phong của các triều đại hậu Lê và triều Nguyễn, sắc sớm nhất vào năm 1844, sắc gần nhất là năm Khải Định (1924); 2 bia đá (Bi ký hậu thần) niên đại Cảnh Trị thất niên (1669) và Cảnh Hưng thứ 37 (1776).
Ngoài ra, đình còn lưu giữ các bức đại tự, cửa võng, long ngai, kiệu, bát biểu, các bia đá ghi danh hậu thần được cúng tế trong đình…
Nét độc đáo của Lễ hội Đình Cung Chúc nằm ở phần hội “đùa hồ bắt cá”. Đây không chỉ là cuộc thi giữa các vó thủ trong làng, trong xã và các địa phương lân cận, thu hút đông đảo người tham gia, mà còn là một trò hội dân gian đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa riêng của cộng đồng địa phương, được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Theo ghi nhận của PV Dân Việt, ngay từ sáng sớm giữa cái giá lạnh của mùa đông, các vó thủ trong khí thế hào hức đã có mặt trải vó xung quanh hồ cá chờ đợi đến giờ phút phát động đùa hồ.
Thông thường, mỗi vó thủ sẽ có thêm 1-2 người phụ tá giúp xúc cá trong vó là thành quả thi đấu mang lên bờ.
Cũng theo Ban tổ chức lễ hội, thời gian diễn ra hội đùa hồ thường là 45 phút, thời gian bắt đầu khai hội lúc 8 giờ hoặc 9 giờ sáng. Năm nay, Lễ hội Đình Cung Chúc có hơn 100 vó thủ tham gia hội đùa hồ. Đúng 9 giờ, sau khẩu hiệu khai hội của Ban tổ chức, hơn 100 vó thủ đã mang vó của mình ùa xuống hồ nước trong khuôn viên đình để thi bắt cá.
Phần hội “đùa hồ bắt cá” không đặt nặng thắng – thua, không có cơ cấu giải thưởng, nhưng vẫn thu hút đông đảo vó thủ tham gia.
Bởi lẽ, phần thưởng lớn nhất chính là những mẻ cá cất lên từ lòng hồ. Vó thủ bắt được càng nhiều cá càng cảm thấy hân hoan như giành chiến thắng.
Với nhiều người, việc cất được cá không chỉ mang niềm vui lao động mà còn được xem là lộc làng, lộc Thành Hoàng ban tặng – món quà tinh thần thiêng liêng và ý nghĩa nhất của lễ hội.
Trước khi bắt đầu đùa hồ, Ban tổ chức sẽ làm lễ xin Thành Hoàng cho đùa hồ. Kết thúc hội, nếu vó thủ nào bắt được cá to nhất sẽ công đức lại để Ban tổ chức lễ hội, Ban khánh tiết Đình Cung Chúc làm lễ dâng lên Thành Hoàng. Sau hội đùa hồ, cá bắt được sẽ được các vó thủ mang về gia đình, dòng họ để tổ chức liên hoan, quây quần bên nhau.
Nguyễn Đại
Báo Dân Việt
