Chiều 12/11, TAND TP. Hồ Chí Minh mở phiên tòa xét xử 2 bị cáo Cao Văn Luyện và Đỗ Văn Giỏi về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”.
Hội đồng xét xử (HĐXX) do Thẩm phán Bùi Thái Hùng, Phó Chánh án TAND TP. Hồ Chí Minh làm Chủ tọa, các Hội thẩm nhân dân là ông Trần Văn Việt và bà Đỗ Thị Lài. Phiên tòa thu hút đông đảo các ngư dân dự khán.
Phiên tòa diễn ra trong bối cảnh TP. Chí Minh đang tăng tốc siết chặt quản lý tàu cá, đặt công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. TAND TP. Hồ Chí Minh và Báo Công Lý phối hợp tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU.
Cáo trạng xác định bị cáo Cao Văn Luyện (SN 1978, ngụ Long Hải, TP. Hồ Chí Minh) và Đỗ Văn Giỏi (SN 1982, ngụ Long Hải, TP. Hồ Chí Minh) là 2 thuyền trưởng được ông Huỳnh Chí (chủ sở hữu 2 tàu cá BV-93481-TS và BV-93472-TS) thuê điều khiển phương tiện khai thác thủy sản trên biển. Trong đó, Luyện được giao toàn quyền chỉ huy, điều hành hoạt động của cả 2 tàu trong suốt các chuyến ra khơi.
Ngày 16/02/2024, ông Huỳnh Chí làm thủ tục cho 2 tàu xuất bến tại cảng Hưng Thái (xã Long Hải, TP Hồ Chí Minh). Hai ngày sau, tàu bắt đầu hành trình đánh bắt hải sản trên vùng khơi biển Việt Nam. Trong quá trình hoạt động, thiết bị giám sát hành trình của 2 tàu cá liên tục mất tín hiệu, hành vi bất thường này khiến Chi cục Thủy sản phải phát cảnh báo yêu cầu khắc phục.
Thay vì kiểm tra, Luyện lại lợi dụng sự cố này để che giấu hoạt động vi phạm. Ngày 16/8/2024, Luyện yêu cầu Giỏi tháo thiết bị giám sát hành trình trên tàu BV-93472-TS, chuyển sang tàu BV-93481-TS để “kiểm tra”, nhưng thực chất là cố ý tắt nguồn điện cả 2 thiết bị nhằm trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng, mở đường cho kế hoạch đưa tàu vượt ranh giới vùng biển Việt Nam.
Trong lúc 2 tàu hoạt động ở khu vực giáp ranh Việt Nam – Indonesia, Luyện nảy sinh ý định đưa 2 tàu sang vùng biển Indonesia để khai thác trái phép. Mặc dù hiểu rõ hành vi này là vi phạm pháp luật nhưng Đỗ Văn Giỏi vẫn đồng tình, nghe theo chỉ đạo của Luyện. Cả 2 thống nhất di chuyển tàu theo hướng 180°-250°, vượt qua đường phân định ranh giới để đánh bắt.
Đêm 16 rạng sáng 17/8/2024, Luyện chỉ huy thả lưới tại khu vực biển Việt Nam, sau đó cho 2 tàu tiếp tục di chuyển sâu vào vùng biển Indonesia. Đến trưa 17/8/2024, khi đang thu lưới, tàu cá của họ bị tàu chấp pháp số hiệu 6003 của lực lượng chức năng Indonesia phát hiện và truy đuổi.
Phát hiện bị truy đuổi, Luyện thông báo qua bộ đàm cho Giỏi biết, đồng thời ra lệnh cắt bỏ lưới và cho tàu tẩu thoát. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 10 phút, tàu cá BV-93481-TS do Luyện chỉ huy bị bắt giữ, riêng tàu BV-93472-TS do Giỏi điều khiển chạy thoát về vùng biển Việt Nam, cập cảng Hưng Thái vào ngày 19/8/2024.
Lực lượng Indonesia đã tịch thu tàu BV-93481-TS và toàn bộ ngư cụ, trang thiết bị trên tàu, xử phạt Cao Văn Luyện 150 triệu rupiah về hành vi đánh bắt hải sản trái phép trong vùng biển Indonesia, sau đó trục xuất về nước.
Kết luận của Cơ quan điều tra và Công hàm số 161/UBBG-CQ ngày 29/5/2025 của Ủy ban Biên giới quốc gia – Bộ Ngoại giao xác định: vị trí tàu BV-93481-TS bị bắt nằm hoàn toàn trong vùng biển thuộc chủ quyền Indonesia, cách đường phân định thềm lục địa Việt Nam – Indonesia năm 2003 từ 3 đến 7,6 hải lý.
Cáo trạng nhận định bị cáo Cao Văn Luyện là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ đạo trực tiếp việc tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép, bị cáo Đỗ Văn Giỏi là người thực hành tích cực, biết rõ hành vi vượt ranh giới nhưng vẫn thực hiện.
Tại phiên tòa, bị cáo Cao Văn Luyện trình bày yêu cầu xin được mời luật sư bào chữa bảo vệ quyền lợi. Qua hội ý, HĐXX nhận định đây là phiên tòa lần đầu, nguyện vọng của bị cáo là chính đáng nên quyết định hoãn phiên tòa. Ngày 25/11, HĐXX sẽ mở lại phiên tòa để xét xử các bị cáo theo luật định.
Khoản 3, Điều 348 Bộ Luật Hình sự 2015 quy định về tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép như sau:
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Đối với 11 người trở lên;
b) Thu lợi bất chính 500.000.000 đồng trở lên;
c) Làm chết người.
Ngoài ra, khoản 4 quy định: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
An Dương – Thái Đoàn
Báo Côbng lý
