Các ngành chức năng, đơn vị liên quan, chính quyền địa phương có hoạt động khai thác thủy sản đang nỗ lực phối hợp thực hiện đợt cao điểm nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), làm cơ sở để quyết tâm gỡ ‘thẻ vàng’ của EU đối với thành phố trong thời gian tới.
Không còn tàu cá “ba không”
Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, thời điểm này, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn thành phố chuyển biến hơn so với năm 2024. Cụ thể, vào tháng 5/2024, sau khi tiến hành rà soát, toàn thành phố có 143 tàu cá thuộc diện tàu “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm và không có giấy phép khai thác)… Nhưng đến cuối tháng 8/2025, cơ quan chức năng hoàn thành đăng ký và cấp giấy phép khai thác thủy sản cho 135 tàu “3 không”. Như vậy, 93,2% số tàu trên địa bàn thành phố được cấp phép, 97% số tàu có đăng kiểm… Qua rà soát, thành phố có 821 tàu cá từ 6 m trở lên được đăng ký trên hệ thống Vnfishbase, hoàn thành cập nhật dữ liệu thông tin của từng tàu cá trên Vnfishbase và VMS gắn với dữ liệu dân cư VNeID.
Mặc dù so với năm 2024, một số nhiệm vụ IUU có chuyển biến nhưng thực tế qua đánh giá của Đoàn công tác IUU tại các tỉnh, thành phố, Hải Phòng không phải là địa phương có nhiều tàu cá như các tỉnh, thành phố bạn nhưng hiện nay thành phố có 66 tàu không đủ điều kiện khai thác do hết hạn giấy phép khai thác, đăng kiểm, an toàn thực phẩm; 31 trường hợp mất kết nối trong vòng 6 tháng… Đoàn kiểm tra đề nghị chính quyền địa phương, cơ quan chức năng phải tập trung cao các giải pháp xử lý.
Tại cảng Ngọc Hải và Trân Châu, dù cơ quan chức năng phối hợp chính quyền địa phương quản lý chặt chẽ tàu cá ra vào, nhưng sản lượng hải sản qua cảng chỉ đạt khoảng 40%. Phần còn lại không cập cảng nên không thể giám sát. Thực tế, nhiều tàu chỉ neo đỗ ở các bãi ngang, trong khi chính quyền địa phương chưa đủ chuyên môn để thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến chống khai thác IUU.
Cùng với đó, tại các địa phương có hoạt động khai thác thủy sản hiện đang băn khoăn trong công tác quản lý. Phó chủ tịch Thường trực UBND đặc khu Cát Hải Hoàng Trung Cường cho rằng, thời gian qua do việc sắp xếp địa giới hành chính, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân cấp xử lý cho địa phương chưa rõ ràng nên công tác quản lý, xử phạt đối với các tàu cá vi phạm còn nhiều vướng mắc…
Kiên quyết xử lý vi phạm
Cuối tháng 8/2025, qua kiểm tra thực tế việc thực hiện nhiệm vụ IUU tại cảng cá Ngọc Hải và làm việc với các cơ quan chức năng của thành phố, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến yêu cầu, thành phố phải kiên quyết xử lý dứt điểm tồn tại, tạo chuyển biến tích cực, làm cơ sở để khi trở lại, Đoàn kiểm tra của EU sẽ gỡ “thẻ vàng”. Theo đó, thành phố tập trung cao quản lý, giám sát đội tàu; chính quyền cấp thôn, xã, lực lượng công an cơ sở, biên phòng, kiểm ngư… phải nắm rõ số lượng đội tàu. Trường hợp mất kết nối hoặc đăng ký hoạt động tại địa phương nào đều phải quản chặt để hạn chế nguy cơ vi phạm… Cùng với đó, quản lý các tàu bằng luồng, tuyến; tập trung xây dựng, mở rộng cảng cá, khu neo đậu đáp ứng yêu cầu tàu ra, vào. Khi truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác phải chú trọng ghi nhật ký bảo đảm đúng quy định, tránh tiêu cực, hình thức. Mặt khác, tăng cường lực lượng giám sát và thực thi trên biển, rà soát việc xử lý hành chính và xử lý nghiêm các vi phạm hành chính…
Theo Phó chủ tịch UBND thành phố Trần Văn Quân, khó khăn lớn nhất là cơ sở hạ tầng cảng cá của thành phố được xây dựng từ lâu, bồi lắng, rất khó để thu hút được các đội tàu cập bến. Vì vậy, thời gian tới, để tăng sản lượng thủy sản khai thác, thu hút nhiều tàu cập bến, điều kiện cơ sở hạ tầng cảng phải tốt hơn. Vì vậy, Ban quản lý cảng cá phải tham mưu với thành phố hướng thiết thực để nạo nét cảng, mở rộng luồng, xây dựng kho bãi… Thành phố mong muốn Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm hỗ trợ, đầu tư, mở rộng cảng để tàu có thể vào bến an toàn, tốt hơn.
Thực hiện công điện của Thủ tướng Chính phủ và công văn của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhất là ý kiến chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, UBND thành phố ban hành kế hoạch cao điểm chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ IUU. Theo đó, trong tháng 9/2025, các cơ quan, đơn vị cần phối hợp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về chất lượng, an toàn thực phẩm; phân công nhiệm vụ cho các đơn vị liên quan để cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch, xác định rõ trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ này… Chi cục thủy sản, Chăn nuôi và Thú y sẽ tích cực phối hợp cơ quan chức năng trong xử lý các tồn tại và vi phạm thông qua việc duy trì 24/7 hệ thống giám sát tàu cá để kịp thời phát hiện, cảnh báo nhiều trường hợp tàu cá vượt ranh giới trên biển, tàu cá mất kết nối trên biển. Với trường hợp mất kết nối VMS, Chi cục phối hợp các địa phương để xác minh, xử lý dứt điểm…
Hương An
Báo Hải Phòng
