Sau hơn 8 năm triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), công tác chống khai thác IUU của thành phố Hải Phòng có chuyển biến tích cực, tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Qua đó, góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” về khai thác thủy sản của Ủy ban châu Âu (EC).
Nhiều chuyển biến tích cực
Những năm trước đây, một số ngư dân có tàu cá hoạt động ở Bến cá Quán Chánh (huyện Kiến Thụy cũ) chưa có thói quen ghi nhật ký, báo cáo sản lượng thủy sản khai thác cho cơ quan chức năng sau mỗi chuyến đi biển. Tuy nhiên, sau khi được tuyên truyền, nhiều ngư dân hình thành thói quen ghi chép nhật ký, báo cáo khai thác sản lượng thủy sản sau mỗi chuyến đánh bắt, thuyền về cập bến. Sự chủ động của người dân giúp các cơ quan chức năng thành phố cập nhật kịp thời sản lượng thủy sản khai thác của từng hộ dân để làm căn cứ, truy xuất nguồn gốc thủy sản đánh bắt. Đây là một trong những chỉ tiêu, yếu tố bắt buộc đối với thủy sản khai thác của Việt Nam khi xuất khẩu sang các nước, đồng thời góp phần đẩy nhanh lộ trình cùng cả nước gỡ bỏ thẻ vàng của EU.
Chi cục Phó chi cục Thủy sản chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiêp và Môi trường) Nguyễn Hữu Xuân thông tin, thời gian qua, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp nên việc gỡ bỏ thẻ vàng của ngư dân Hải Phòng có nhiều chuyển biến tích cực. Theo đó, công tác quản lý tàu cá được thực hiện tốt. Trên địa bàn thành phố không còn tàu cá “3 không”; 100% tàu cá được cấp đăng ký và cập nhật trên hệ thống Vnfishbase, VMS gắn với cơ sở dữ liệu dân cư VNeID; 100% tàu cá được kẻ biển, đánh dấu; 100% tàu có chiều dài từ 15 m trở lên lắp thiết bị giám sát hành trình theo quy định. Tỷ lệ tàu cá còn hạn đăng kiểm đạt 98,4% (so với bình quân cả nước đạt 85,05%), giấy phép khai thác còn hạn 92,58% (so với bình quân cả nước đạt 86,8%), giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt tỷ lệ cao hơn so với bình quân chung của cả nước. Số tàu cá có dấu hiệu hoạt động khai thác sai vùng giảm mạnh. Nhận thức của người dân về chống khai thác IUU được nâng lên; ngư dân cũng quen với việc ghi chép nhật ký, báo cáo khai thác, trình báo với cơ quan chức năng khi đưa tàu xuất, rời cảng theo quy định. Đáng chú ý, số lượng tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trên biển ngày càng giảm, năm 2024 là 214 tàu, năm 2025 giảm còn 79 tàu…
Tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống khai thác IUU của ngư dân cũng còn một số hạn chế, như: còn tình trạng tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên ngắt kết nối tín hiệu thiết bị giám sát hành trình ngay trong bờ, khi xuất bến đi hoạt động và trở về bờ neo đậu tại bến không duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình, không nộp nhật ký khai thác theo quy định. Trên một số khu vực biển thuộc thành phố Hải Phòng, xuất hiện tàu cá của tỉnh ngoài đến neo đậu, hoạt động nhưng không có biển số trên thân tàu. Việc ghi chép nhật ký khai thác còn thiếu, chưa chính xác…
Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Bá Công, để cùng cả nước đề nghị EC sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với thủy sản khai thác của Việt Nam trong năm 2025 và khắc phục các hạn chế nêu trên, thời gian tới, các ngành chức năng thành phố cùng các địa phương có tàu, thuyền khai thác cần tiếp tục quyết liệt hơn, phối hợp thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp. Trọng tâm là tiếp tục thông tin, tuyên truyền tới ngư dân các quy định về chống khai thác IUU; tập trung chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố tại Kế hoạch số 126 ngày 23-5-2025 về việc thực hiện Kế hoạch cao điểm giải quyết hiệu quả, hiệu lực khuyến nghị cảnh báo thẻ vàng của EC.
Đối với các cảng cá, bến cá, cơ quan chức năng đề nghị cần theo dõi, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu cá khi xuất, nhập bến, ra, vào cảng (cả tàu cá của tỉnh ngoài), khu neo đậu, bến truyền thống chưa được công bố mở theo quy định; kiên quyết không để tình trạng tàu cá đi khai thác nhưng không duy trì thiết bị giám sát hành trình…
Để thực hiện có hiệu quả cao các nhiệm vụ nêu trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường trên địa bàn thành phố tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đã được UBND thành phố giao; nghiêm túc triển khai có hiệu quả việc tiếp nhận, kiểm soát nhật ký khai thác, thu mua, chuyển tải, báo cáo khai thác đối với tàu cá ra vào cảng…; phát hiện từ sớm, từ xa, ngăn chặn ngay từ trong bờ các tàu cá, ngư dân có ý định đi khai thác bất hợp pháp. Một mặt cần quản lý chặc chẽ đối với tàu cá đang nằm bờ, không đủ điều kiện đi hoạt động, không để ngư cụ trên tàu cá. Đặc khu Cát Hải chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường tăng cường công tác tuyên truyền, theo dõi, kiểm tra, kịp thời nhắc nhở các chủ tàu cá địa phương khác neo đậu tại khu vực biển Cát Bà, Cát Hải thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động thủy sản…
