Chúng ta phải ngưỡng phục về cách người Thái làm nông nghiệp và thương mại quốc tế. Nhưng chúng ta cũng có quyền tự hào khi không ở đâu trên thế giới có thể làm ra loại nước mắm đặc trưng, cuốn hút, khác biệt như nước mắm truyền thống (NMTT) Việt Nam. Người Thái làm nước mắm kiểu như nước mắm công nghiệp chứ không đặc sắc như NMTT của chúng ta.
Nhưng câu chuyện cách làm của người Thái và vị thế “khiêm tốn” của nước mắm Việt Nam đặt ra nhiều vấn đề, nhiều việc để suy nghẫm và để làm. Câu chuyện này là vĩ mô, câu chuyện thị trường nhưng tôi xin nói vài ý như này, muốn có vị thế tốt hơn ở sân chơi thế giới thì NMTT cũng phải có “vị thế” ở thị trường trong nước. Tôi tin rằng, khi có sân chơi công bằng, được truyền thông hiểu rõ, hiểu đúng thì NMTT vẫn có thị phần đáng kể, bên cạnh nước mắm công nghiệp. Tôi cũng nghĩ rằng, nước mắm là linh hồn nghệ thuật ẩm thực người Việt, nó như tấm hộ chiếu ẩm thực, góp phần vào giá trị cạnh tranh mềm, nó có chiều sâu văn hóa, bản sắc Việt. Cũng giống như Kim Chi – khi xuất khẩu được văn hóa ẩm thực thì nhiều giá trị kinh tế tăng theo. Cho nên việc gìn giữ và phát triển hồn cốt cha ông, có trách nhiệm của các cơ quan quản lý.
Tôi có niềm tin, từ “nuoc mam” sẽ trở thành từ tiếng Việt được sử dụng phổ biến trên thế giới như chữ “ao dai”, “pho”, “banh chung” …góp phần làm nên bản sắc ẩm thực và văn hóa Việt Nam.
https://drive.google.com/file/d/1UqQgSa0ggjL2OLGSaZ9GY3UDD0Hh5SgJ/view – Lễ Công bố top 100 sản phẩm – dịch vụ tin dùng Việt Nam năm 2022 – NƯỚC MẮM LÊ GIA
