Cửa sông Dinh, nơi khoảng 350 tàu cá của ngư dân xã Nam Trạch ra vào, bị cát bồi lấp mấy tháng nay, hiện chỉ còn một lạch nhỏ.
Từ cuối năm 2025, khu vực cửa sông Dinh bắt đầu bị bồi lấp mạnh. Mỗi khi không khí lạnh tăng cường, biển động, sóng lớn dồn cát lấp kín cửa sông, trong khi nước từ thượng nguồn đổ về ít nên không đủ lực đẩy cát ra biển. Hiện cửa sông hình thành cồn cát dài gần một km, rộng hơn 50 m, chỉ còn một lạch ở phía bắc người dân có thể lội qua, chỗ sâu nhất khoảng 50 cm.
Ông Hoàng Văn Huấn, chủ tàu công suất 130CV, điều khiển tàu qua cửa sông đã bị mắc cạn, hỏng máy, phải nhờ người đẩy tàu vào sông sửa chữa. “Chưa năm nào cửa biển bị bồi lấp như năm nay”, ngư dân 43 tuổi nói. Nhiều tàu phải neo đậu tại cửa Nhật Lệ, phường Đồng Hới, cách khoảng 10 km.
Ngư dân làm nghề biển bãi ngang thường chiều ra khơi, sau một đêm đánh bắt sẽ về bờ. Tuy nhiên, theo ông Huấn, từ sau Tết đến nay, phần lớn tàu nằm bờ vì cửa biển bị lấp. Chỉ một số tàu nhỏ tranh thủ lúc thủy triều lên để ra khơi rồi neo đậu ngoài biển.
Đang vào mùa đánh bắt nhưng tàu nằm bờ gần một tháng nên ông Huấn quyết định cho tàu chạy ra khi nước triều dâng. Tuy nhiên, tàu tiếp tục mắc cạn, buộc ông phải huy động hàng chục người trong làng đẩy tàu vào sông sửa chữa.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với nhiều tàu khác. Thủy triều lên, tàu tìm cách ra khơi nhưng thường mắc cạn. Để giải cứu, nhiều người phải vây quanh đẩy tàu, dùng dây thừng nối với tàu ngoài biển kéo ra. “Tàu mắc cạn thường hỏng chân vịt, nhưng nếu không liều ra khơi thì nằm bờ cũng đói”, anh Huấn giải thích.
Cùng cảnh ngộ, ngày 16/3, ông Nguyễn Khuyên, chủ tàu công suất khoảng 100 CV, sau chuyến biển trở về đã gặp sự cố khi vào cửa sông. Thấy thủy triều lên, ông điều khiển tàu tiến vào nhưng bị mắc cạn và bị sóng đánh chìm.
Người dân trong làng phải nối dây thừng kéo và đẩy tàu vào bờ. Từ sau Tết đến nay có gần 10 tàu mắc cạn, bị sóng đánh chìm. Nước tràn vào làm hư hỏng máy móc, thiết bị điện, ngư cụ bị cuốn trôi, thiệt hại hàng chục triệu đồng mỗi tàu, ông Khuyên nói.
Ngư dân mong muốn trước mắt chính quyền khơi thông một cửa lạch mới ở giữa dòng chảy sông Dinh để tàu thuyền thuận lợi ra vào. Về lâu dài, chính quyền cần xây dựng kè và tạo luồng lạch ổn định để tàu thuyền hoạt động an toàn.
Ông Trần Lích, Chủ tịch xã Nam Trạch, cho biết tình trạng bồi lắng tại cửa sông Dinh xảy ra hằng năm nhưng năm nay nghiêm trọng hơn. Khoảng 350 tàu cá của địa phương ra vào qua cửa sông này, song hiện hơn 100 tàu phải neo ngoài biển vì không thể vào bờ, tiềm ẩn nguy cơ bị sóng đánh chìm khi có giông lốc. Nhiều tàu không ra khơi được gây thiệt hại lớn cho ngư dân.
Ngoài bồi lấp cửa sông, dòng chảy đang ép sát tuyến kè phía bắc và hướng thẳng vào bờ, gây xói lở một mét đất mỗi ngày, đe dọa chân kè và nhà cửa.
Trước tình trạng trên, chính quyền xã Nam Trạch đang lên phương án huy động lực lượng và phương tiện chặn dòng để tích nước. Khi mực nước trong sông dâng cao, địa phương sẽ đào lạch chính để nước đẩy cát ra biển, đồng thời dùng máy múc tạo cửa mới cắt qua cồn cát, nối sông Dinh với biển. “Đây chỉ là giải pháp tạm thời vì sau mùa lũ cửa sông có thể tiếp tục bị bồi lấp”, ông Lích nói.
Xã Nam Trạch đã đề nghị UBND tỉnh và các sở, ngành hỗ trợ kinh phí thực hiện dự án chỉnh trị cửa sông Dinh với tổng vốn dự kiến 60 tỷ đồng, gồm xây dựng kè hướng dòng và đê chắn cát nhằm ổn định luồng lạch cho tàu thuyền ra vào.
Đắc Thành
Vnexpress.net