Giá xăng dầu tăng mạnh đang gây áp lực không nhỏ, khiến nhiều chủ tàu tại tỉnh Khánh Hòa đối mặt nguy cơ thua lỗ, phải tạm dừng hoạt động đánh bắt xa bờ.
Những con số “ám ảnh” trên mỗi hải trình biển xa
Những ngày cuối tháng 2 đầu tháng 3, tại cảng cá Hòn Rớ, phường Nam Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), không khí vươn khơi vẫn duy trì sự hối hả. Tuy nhiên, đằng sau những chuyến xe chở đá, những lưới cụ được sắp xếp ngăn nắp là những lo âu của bà con ngư dân.
Cơn “bão giá” nhiên liệu đang quét qua các bến cảng, khiến mỗi hải trình vươn khơi không chỉ là cuộc chiến với sóng gió mà còn là bài toán kinh tế đầy rủi ro.
Đối với ngư dân đánh bắt xa bờ, xăng dầu chiếm đến 60 – 70% chi phí cho mỗi chuyến biển. Khi giá dầu nhảy vọt lên ngưỡng trên 30.000 đồng/lít, toàn bộ kế hoạch tài chính của các chủ tàu đều bị đảo lộn.
Ngư dân Phạm Văn Quang, chủ tàu cá KH 95831 TS, có thâm niên hơn 35 năm kinh nghiệm khai thác thủy sản, cũng phải thừa nhận rằng chưa bao giờ nghề biển lại đứng trước thách thức về chi phí lớn như hiện nay.
Theo tính toán chi tiết của ông, trước đây chi phí dầu cho một chuyến biển dài ngày của tàu ông chỉ khoảng 70 triệu đồng, nhưng hiện nay con số này đã vọt lên hơn 100 triệu đồng. Nếu tính tổng cộng tất cả các khoản đầu tư từ nhiên liệu đến nhu yếu phẩm, mỗi lần tàu rời bến, chủ tàu phải bỏ ra từ 150 – 160 triệu đồng.
Nỗi lo không chỉ dừng lại ở tiền dầu. Để duy trì một đội ngũ khoảng 10 anh em bạn tàu cho hành trình hơn 20 ngày trên biển, các chủ tàu còn phải gánh thêm chi phí thực phẩm, đồ ăn thức uống và đá lạnh bảo quản hải sản đang tăng theo giá thị trường.
Ông Võ Ngọc Tùng, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Phước Đồng (phường Nam Nha Trang), chia sẻ, đối với tàu hành nghề lưới rê của gia đình, một chuyến biển cần khoảng 6.000 lít dầu, chỉ riêng tiền nhiên liệu đã ngốn của ông hơn 180 triệu đồng, tăng thêm ít nhất 60 triệu đồng so với thời điểm giá dầu ở mức 20.000 đồng/lít.
Sự chênh lệch giữa chi phí đầu vào và giá trị đầu ra đang đẩy ngư dân vào thế khó. Bởi giá cá ngừ sọc dưa vừa qua chỉ dao động quanh mức 20.000 đồng/kg. Do đó, một con tàu phải đánh bắt được tối thiểu 15 tấn cá mới hy vọng hòa vốn.
Đây là một định mức không hề dễ dàng trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản đang có dấu hiệu suy giảm và thời tiết trên biển diễn biến phức tạp.
“Nếu sản lượng đánh bắt không đạt, nguy cơ lỗ nặng hiển hiện. Nhiều anh em đã tính đến chuyện tạm nghỉ sau chuyến này để chờ giá dầu hạ nhiệt mới dám đi tiếp”, ông Quang ngậm ngùi chia sẻ về dự định đầy khó khăn của mình.
Mong mỏi sự tiếp sức kịp thời
Thực trạng khó khăn này không chỉ xảy ra với các tàu cá nhỏ lẻ mà đang tác động trực tiếp đến những đội tàu công suất lớn, vốn được coi là “xương sống” của kinh tế biển địa phương.
Điển hình như trường hợp của ông Trần Ngọc Đông, một chủ tàu sở hữu đội tàu 5 chiếc tại phường Nam Nha Trang. Trong số này có con tàu mành chụp hiện đại được đóng theo Nghị định 67, mỗi lần vươn khơi tiêu thụ tới 12.000 lít dầu.
Khi giá dầu tiệm cận mức 31.000 đồng/lít, chi phí nhiên liệu cho mỗi con tàu lớn này tăng thêm hàng chục triệu đồng. Cộng với giá nhu yếu phẩm tăng thêm từ 5 – 6 triệu đồng, tổng chi phí phát sinh cho mỗi chuyến biển hiện đã rơi vào khoảng 35 – 40 triệu đồng so với trước đây.
Áp lực về vốn đã khiến đội tàu của ông Đông bị “chia cắt”: chỉ 3 chiếc có thể hoạt động nhờ lượng dầu đã bơm trước khi giá tăng, 1 chiếc vừa phải bơm dầu giá cao để cố gắng bám biển, còn chiếc cuối cùng đành phải nằm bờ vì chủ tàu không thể cân đối nổi thu chi.
Trong khi chi phí sản xuất tăng phi mã thì giá bán hải sản lại gần như dậm chân tại chỗ. Giá cá ngừ đại dương hiện vẫn giữ ở mức 110.000 đồng/kg, một mức giá không có sự đột biến để bù đắp cho phần chi phí xăng dầu đã tăng gần gấp đôi. Điều này dẫn đến một nghịch lý đau lòng, đó là ngư dân càng vươn khơi xa, càng bám biển dài ngày thì rủi ro thua lỗ càng lớn.
Trước bối cảnh đầy thách thức, ngư dân Khánh Hòa đang đặt kỳ vọng lớn vào những chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước. Việc bình ổn giá xăng dầu hoặc có các chính sách trợ giá nhiên liệu đặc thù cho ngành khai thác thủy sản là điều vô cùng cấp thiết lúc này.
Đây không đơn thuần là giải pháp kinh tế để duy trì sinh kế cho hàng nghìn gia đình ngư dân, mà còn là sự tiếp sức quan trọng để những con tàu tiếp tục rẽ sóng vươn khơi. Bởi mỗi con tàu cá hiện diện trên biển không chỉ mang về nguồn thực phẩm, mà còn là những “cột mốc sống” khẳng định và bảo vệ chủ quyền vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.
Chỉ khi ngư dân yên lòng với bài toán cơm áo, họ mới có thể vững vàng tay lái, tiếp tục hành trình bám biển bền vững và gắn bó lâu dài với nghề nghiệp truyền thống của cha ông.
Báo NN&MT