Vừa qua, ông Phạm Huỳnh Quốc Thanh, Giám đốc Công ty TNHH MTV nước mắm Kim Hoa, Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023, Phó Chủ tịch Thường trực của Hội nước mắm truyền thống Phú Quốc – vinh dự được tổ chức tín nhiệm giới thiệu tái ứng cử lần thứ 3 HĐND cấp xã (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang).
Năm đời giữ lửa nghề giữa sóng gió thị trường
Trong giới làm nghề tại đảo Ngọc, cái tên Phạm Huỳnh Quốc Thanh được biết đến như một minh chứng cho sự kiên định.
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống sản xuất nước mắm trải qua 5 thế hệ, ông Thanh đã sớm thẩm thấu mùi vị nồng đượm của biển cả từ những chuyến theo mẹ đi mua cá cơm, học cách ủ chượp thuở thiếu thời.
Lịch sử dòng họ của ông gắn liền với những thăng trầm của nghề. Ông Thanh kể: Từ năm 1917, ông nội ông đã đưa nước mắm ra tận Hà Nội để dự cuộc thi “đấu xảo” danh giá; đến năm 1980, mẹ ông tiếp quản và lấy tên Kim Hoa làm thương hiệu.
Dù tốt nghiệp Cử nhân Quản trị kinh doanh tại TP.HCM năm 1998 – thời điểm được nhiều doanh nghiệp lớn săn đón, ông Thanh vẫn chọn quay về quê hương để nối nghiệp gia đình.
Dưới sự điều hành của ông, quy mô sản xuất của Kim Hoa đã có bước nhảy vọt đầy ấn tượng. Từ hơn 100 thùng gỗ ban đầu với sản lượng khoảng 400.000 lít mỗi năm, đến nay công ty đã nâng lên 260 thùng, cung ứng ra thị trường 1,5 triệu lít nước mắm/năm. Điểm khác biệt giúp nước mắm Kim Hoa đứng vững chính là quy trình 100% truyền thống: Cá cơm tươi được muối ngay trên tàu ngoài khơi theo tỷ lệ “vàng” 3 cá 1 muối, sau đó ủ chượp trong thùng gỗ ít nhất 12 tháng mới cho ra dòng nước mắm màu đỏ cánh gián đặc trưng, vị ngọt béo tự nhiên của đạm cá.
Đổi mới tư duy từ bán “thô” đến tham vọng “phủ sóng” toàn cầu
Dù sở hữu sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao, ông Thanh vẫn trăn trở khi nước mắm truyền thống đang bị nước mắm công nghiệp lấn lướt trên thị trường nội địa.
Ông chia sẻ: Trước đây, đến 98% sản lượng của đơn vị chỉ được bán thô cho các đầu nậu, thương hiệu riêng chỉ chiếm 2% doanh số lẻ. Đặc biệt, sau đại dịch Covid-19, khi các đầu mối thu mua sụt giảm 50% sản lượng, ông nhận ra rằng nếu không thay đổi, làng nghề sẽ khó lòng tồn tại.
Nghĩ là làm, vị Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023 đã cùng các thành viên Hội nước mắm Phú Quốc chủ động đi tìm thị trường mới. Cuộc thử nghiệm tại Thái Lan năm 2022 là một bước ngoặt lớn khi nước mắm Phú Quốc gây “sốt” và cháy hàng chỉ trong vài giờ mở bán.
Không dừng lại ở đó, ông Thanh cùng 8 nhà thùng khác đã thành lập hợp tác xã (HTX) với mục tiêu minh bạch và đoàn kết, hướng tới việc mỗi tỉnh thành trong cả nước phải có ít nhất một điểm trưng bày đặc sản Phú Quốc, đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng như Campuchia và Trung Quốc.
Bên cạnh việc giữ chất lượng “xưa”, ông Thanh cũng rất nhạy bén với công nghệ “nay”. Ông đã đưa nước mắm Kim Hoa lên các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Tiki, Lazada và đang hoàn thiện hệ thống kênh TikTok, Facebook để tiếp cận giới trẻ – những người tiêu dùng thế hệ mới đang ngày càng quan tâm hơn đến sức khỏe và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm truyền thống.
Sứ mệnh người đại biểu là gắn làng nghề với du lịch bền vững
Với tư cách là một đại biểu HĐND cấp xã qua hai nhiệm kỳ và tiếp tục tái ứng cử, ông Phạm Huỳnh Quốc Thanh không chỉ lo cho túi tiền của doanh nghiệp mình mà còn lo cho cái “gốc” của bà con ngư dân. Ông thấu hiểu rằng, nước mắm không chỉ là một gia vị, mà là linh hồn của văn hóa biển đảo.
Trong chương trình hành động của mình, ông cam kết sẽ là cầu nối đưa ý kiến của cử tri đến chính quyền, đặc biệt là các chính sách về đất đai, bồi thường và thủ tục hành chính để đảm bảo quyền lợi cho bà con.
Ông đặc biệt nhấn mạnh vào việc bảo tồn môi trường biển và nâng cao ý thức xử lý rác thải trong sản xuất để giữ gìn nguồn lợi thủy sản lâu dài cho thế hệ mai sau.
Tầm nhìn của người nông dân xuất sắc này là xây dựng một mô hình kinh tế tuần hoàn tại địa phương: Làng nghề nước mắm truyền thống gắn liền với du lịch trải nghiệm. Ở đó, du khách không chỉ đến mua nước mắm mà còn được tham quan nhà thùng, tìm hiểu văn hóa tín ngưỡng tại các đình, dinh địa phương và chứng kiến quy trình sản xuất bền vững của người dân đảo Ngọc.
Sự tâm huyết của ông Phạm Huỳnh Quốc Thanh chính là đại diện cho tinh thần của nông dân thời đại mới, giữ gìn bản sắc nhưng không ngại chuyển mình để hội nhập. Hành trình của ông và nước mắm Kim Hoa đang viết tiếp chương mới cho nông sản Việt – một hành trình đi từ những thùng gỗ lâu đời đến những kệ hàng quốc tế sang trọng.
Hồng Cẩm
Báo Dân Trí