Những ngày cuối năm, tại các cảng cá, cảng neo trú tàu, thuyền trên địa bàn tỉnh rất nhộn nhịp. Tàu cá trở về cập cảng bán sản phẩm; ngư dân hối hả bốc xếp nhiên liệu, vật tư, thực phẩm… để vươn khơi xuyên Tết với ước vọng tôm cá đầy khoang.
Rộn ràng trên bến cảng
Sau nhiều ngày lênh đênh trên biển, ngư dân Huỳnh Đàn, chủ tàu cá QNg 98235 TS, ở phường Trà Câu, cùng các thuyền viên đưa tàu cập cảng neo trú tàu thuyền Tịnh Hòa, ở xã Đông Sơn để bán cá.
Ông Đàn cho biết, chuyến biển cuối năm trúng lượng lớn cá ngừ chù và cá ngừ đại dương, giá bán cao hơn ngày thường. Sau khi trừ chi phí, anh em bạn thuyền được chia mỗi người hơn 15 triệu đồng.
Còn tại các cảng cá Tịnh Kỳ, Sa Kỳ, nhiều tàu công suất lớn trở về từ ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa cũng lần lượt cập bờ với hàng chục tấn cá, mực các loại. Thương lái túc trực từ sớm, sẵn sàng thu mua ngay khi tàu vừa cập bến.
“Chuyến biển này khai thác được 8 tấn cá các loại, sau khi trừ các chi phí, anh em bạn thuyền được chia mỗi người khoảng 10 triệu đồng. Chuyến biển cuối năm mà được vậy là mừng lắm, vì có tiền lo cho gia đình, sắm sửa đón Tết”, ngư dân Ngô Tiên, ở phường Trà Câu bày tỏ.
“Với ngư dân, tàu cá là nhà, biển cả là quê hương. Chúng tôi quen với việc đón Tết trên biển, nhất là thời khắc giao thừa, một cảm giác rất đặc biệt, khiến mình thêm yêu nghề biển, yêu biển, đảo của Tổ quốc” – Ngư dân VÕ HỒNG THIÊN, ở xã Đông Sơn.
Kết thúc chuyến biển cuối năm, ngư dân trở về nhà sửa soạn nhà cửa để chuẩn bị đón Tết. Trẻ nhỏ, người lớn sum vầy bên nhau cùng gói bánh chưng, bánh tét. Đến đêm giao thừa, cùng với cúng gia tiên, hầu hết các gia đình đều chuẩn bị mâm cỗ để thực hiện nghi thức cúng tàu thuyền, cúng biển.
Bởi với ngư dân, tàu thuyền không chỉ là phương tiện mưu sinh mà còn là điểm tựa giúp họ vững tâm bám biển. Ngư dân Võ Hồng Thiên, ở xã Đông Sơn chia sẻ, với ngư dân, cúng tàu là nghi thức không thể thiếu.
Lễ vật cúng tàu gồm có bánh, trà, gà, rượu, gạo, cháo trắng, muối, trầu cau, nhang đèn, và không thể thiếu hải sản… Những hạt gạo, muối sau lễ được rải khắp sàn tàu, thuyền, thể hiện lòng biết ơn đã mang đến cho gia đình cuộc sống no ấm.
Sau phần lễ, chủ tàu và bạn tàu sẽ ngồi lại với nhau, thể hiện tình cảm gắn kết của ngư dân làng biển. Nghi thức sau cùng của lễ cúng là treo cờ Tổ quốc lên trụ gỗ trước mũi và mui tàu, một biểu tượng không thể thiếu của mỗi tàu, thuyền trước khi vươn khơi xa. Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió càng tăng thêm ý chí cho ngư dân vững tâm bám biển.
Ngư dân bám biển xuyên Tết
Tại cảng neo trú tàu thuyền Tịnh Hòa, ở xã Đông Sơn, nhộn nhịp với hàng chục tàu cá ra, vào. Nhiều ngư dân chuẩn bị vươn khơi xuyên Tết. Vừa kiểm tra thực phẩm, hàng hóa, chủ tàu Lê Thành Lập, ở phường Sa Huỳnh vừa hồ hởi trò chuyện.
“Chuyến biển dự kiến kéo dài xuyên Tết, nên ngoài nhiên liệu, thực phẩm, lương thực…, tôi chuẩn bị thêm “vị Tết” là bánh tét, củ kiệu, chậu hoa, bia… Đêm giao thừa, anh em bày mâm cỗ để cúng, cầu mong mỗi chuyến biển an toàn và bội thu. Sau lễ cúng, anh em liên lạc chúc Tết gia đình, người thân qua máy Icom”, ông Lập nói.
Đúng 15 giờ ngày 5/2, tàu ông Lập xuất bến, thẳng tiến ra Trường Sa trong sự kỳ vọng “biển yên, lộc đầy” của gia đình, người thân.
Ước vọng tôm cá đầy khoang
Theo kinh nghiệm của ngư dân, thời điểm này thuận lợi trong việc khai thác hải sản, chủ yếu là đánh bắt cá ngừ đại dương, cá cờ, cá thu… Các tàu vươn khơi bám biển xuyên Tết phần lớn là tàu hành nghề lưới rê, lưới rút và câu của các chủ tàu ở các phường Trà Câu, Đức Phổ, Sa Huỳnh, các xã Tịnh Khê, An Phú, Đông Sơn…
Phụ trách Ban quản lý cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão Tịnh Hòa Nguyễn Hoàng Minh Phú cho biết, những tháng cuối năm, sản lượng hải sản tăng, giá bán cao hơn ngày thường, giúp ngư dân có thêm thu nhập chăm lo Tết đủ đầy. Đây cũng là động lực giúp nhiều ngư dân vươn khơi xuyên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, mang theo kỳ vọng chuyến biển “trúng lộc, được giá”.
Tàu cá của ngư dân Ngô Văn Cường, ở phường Đức Phổ cũng xuất bến, thẳng tiến ra ngư trường Trường Sa. Nhiều năm nay, tàu của ông Cường thường vươn khơi xuyên Tết. Chuyến biển này là chuyến đặc biệt nên được chuẩn bị chu đáo, nhất là những món ăn ngày Tết đều có mặt trên tàu để anh em đón Tết trên biển.
Trước lúc xuất bến, ông Cường nhắc nhở các thuyền viên phải chấp hành đúng quy định trong quá trình đánh bắt. “Tôi luôn chấp hành các quy định khi đánh bắt hải sản trên biển. Lắp đặt và duy trì hoạt động của 2 thiết bị giám sát hành trình tàu cá để yên tâm bám biển”, ông Cường chia sẻ.
Thời điểm này đang là chính vụ của vụ cá Bắc năm 2025 – 2026 (từ tháng Mười âm lịch và kéo dài đến tháng Ba năm sau). Mỗi dịp tết Nguyên đán, toàn tỉnh có hơn 100 tàu cá, với trên 1.000 ngư dân vươn khơi khai thác hải sản xuyên Tết. Để kịp thời động viên, hỗ trợ ngư dân bám biển khai thác hải sản, Sở NN&MT, các đơn vị, địa phương tổ chức thăm hỏi, động viên ngư dân, nhất là những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn.
Phó Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Đức Bình cho biết, ngư dân trong tỉnh tích cực vươn khơi bám biển để vừa phát triển kinh tế, vừa góp phần khẳng định chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Đặc biệt là dịp tết Nguyên đán, nhiều ngư dân trong tỉnh đã gác lại niềm vui bên gia đình, người thân, để vươn khơi trên khắp các vùng biển của Tổ quốc.
Sở NN&MT đã chỉ đạo Chi cục Thủy sản – Biển đảo tỉnh và ban quản lý các cảng cá tỉnh tích cực hỗ trợ, hướng dẫn ngư dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện và giải quyết các thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc hải sản khai thác theo đúng quy định. Đồng thời theo dõi, nắm bắt tình hình khai thác hải sản để kịp thời hỗ trợ, giúp ngư dân yên tâm sản xuất an toàn, hiệu quả.
M. Hoa – H. Hoa
Báo Quảng Ngãi
