Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), bám sát các chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Quảng Ninh, thời gian qua, các lực lượng chức năng, nòng cốt là Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Quảng Ninh, đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp siết chặt quản lý tàu cá, kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác trên các vùng biển.
Tại vùng biển giáp ranh giữa các xã Quảng Hà, Quảng Đức và Đầm Hà, các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Quảng Đức thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát. Với hơn 70km đường biên giới biển tiếp giáp với nước bạn, đây là ngư trường trọng điểm, nơi tập trung đông đảo tàu cá trong và ngoài tỉnh đến hoạt động khai thác thủy sản.
Bên cạnh việc kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, điều kiện hành nghề của phương tiện, ngư lưới cụ, các tổ công tác còn đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân, trọng tâm là các quy định mới tại Nghị định số 301/2025/NĐ-CP ngày 17/11/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.
Chia sẻ về việc chấp hành các quy định mới, anh Nguyễn Văn Sửu, ngư dân phường Quảng Yên cho biết: “Qua tuyên truyền của cán bộ Biên phòng, chúng tôi hiểu rõ hơn các quy định về khai thác IUU và thiết bị giám sát hành trình. Bà con ngư dân xác định phải chấp hành nghiêm pháp luật khi đi biển, vừa để bảo vệ sinh kế lâu dài, vừa góp phần cùng Nhà nước sớm gỡ ‘thẻ vàng’ của châu Âu”.
Thực tế công tác tuyên truyền, kiểm tra cho thấy, việc siết chặt quản lý tàu cá đã tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của ngư dân, đồng thời nâng cao tính răn đe đối với các hành vi vi phạm. Đại úy Nguyễn Danh Toản, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Quảng Điền, Đồn BP Quảng Đức cho biết, theo quy định hiện hành, hành vi tháo, vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình khi tàu cá hoạt động trên biển thuộc nhóm vi phạm nghiêm trọng, có thể bị xử phạt tiền lên đến 100 triệu đồng, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và công suất tàu cá.
Quảng Ninh có gần 191km đường biên giới biển, đây là điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế biển nhưng cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, đặc biệt là các hành vi vi phạm liên quan đến khai thác IUU. Để chung tay cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của EC, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo các đồn biên phòng tuyến biển tăng cường lực lượng tại các trạm kiểm soát biên phòng; tổ chức trực 24/24 giờ nhằm theo dõi, phát hiện tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), tàu cá vượt ranh giới cho phép để kịp thời cảnh báo, xử lý theo quy định. Cùng với đó, các lực lượng chức năng tổ chức ra quân tổng kiểm tra, truy quét, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm khai thác IUU. BĐBP tỉnh duy trì hai biên đội tàu thực hiện tuần tra, kiểm soát trên biển, kịp thời ngăn chặn, xử lý tàu cá Việt Nam vi phạm và tàu cá nước ngoài xâm phạm vùng biển Việt Nam.
Từ đầu năm đến nay, các đồn, trạm kiểm soát biên phòng đã đăng ký 5.164 lượt tàu cá với 21.693 lượt ngư dân; triển khai hơn 840 lượt tàu, xuồng tuần tra, kiểm soát trên biển. Qua đó, phát hiện và xử lý 131 vụ với 132 phương tiện vi phạm, tổng số tiền xử phạt hành chính trên 1,5 tỷ đồng.
Song song với công tác kiểm tra, xử lý, BĐBP tỉnh tập trung thực hiện mục tiêu loại bỏ tàu cá “3 không”, gồm: Không đăng ký, không có giấy phép khai thác thủy sản và không lắp đặt hoặc không duy trì thiết bị giám sát hành trình theo quy định. Các đơn vị tăng cường rà soát, làm sạch dữ liệu giữa trạm kiểm soát biên phòng và cảng cá; xử lý nghiêm các hành vi cố tình vượt ranh giới, vô hiệu hóa VMS, ghi nhật ký khai thác không trung thực. Đồng thời, đẩy mạnh tích hợp, kết nối dữ liệu quản lý tàu cá, VMS và VNeID; mở rộng thí điểm camera giám sát tại các cảng cá kiểu mẫu, chuẩn hóa quy trình truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Đến ngày 10/11/2025, toàn tỉnh Quảng Ninh có 4.091 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký và cập nhật 100% trên hệ thống Vnfishbase; 100% chủ tàu được làm sạch, cập nhật dữ liệu trên Vnfishbase và VNeID; 100% tàu cá đủ điều kiện được cấp giấy phép khai thác theo quy định. Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân về khai thác IUU đã có nhiều chuyển biến tích cực. Thời gian tới, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Ninh tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tuyến biển duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu; tăng cường kiểm tra, giám sát tàu cá tại các cửa biển, cảng cá và khu vực trọng điểm; đẩy mạnh lộ trình số hóa trong quản lý hoạt động khai thác thủy sản, hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, góp phần phát triển ngành thủy sản bền vững và sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” của EC.
Lê Nam
Báo Quảng Ninh
