Phóng viên Dân Việt đã có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Văn Hiệp, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh An Giang để làm rõ những kết quả nổi bật, các biện pháp quyết liệt được triển khai trong đợt cao điểm vừa qua, cũng như những giải pháp căn cơ, bền vững nhằm vừa giảm thiểu vi phạm, vừa đồng hành cùng ngư dân phát triển sinh kế lâu dài.
Xin ông cho biết kết quả đấu tranh chống khai thác IUU từ đầu năm 2025 đến nay, nhất là sau 3 tháng triển khai đợt cao điểm thi đua phòng, chống khai thác IUU của lực lượng?
– Từ đầu năm 2025 đến nay, quán triệt nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh BĐBP và Tỉnh ủy, UBND tỉnh An Giang, đặc biệt là chỉ đạo từ Ban Chỉ đạo chống Khai thác IUU Bộ Quốc phòng về thực hiện giao ước thi đua, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh An Giang đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống IUU.
Chúng tôi đặc biệt chú trọng công tác lãnh đạo, chỉ đạo tuyên truyền kết hợp tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm chứng người và phương tiện xuất nhập bến tại các Trạm kiểm soát Biên phòng (KSBP). Chúng tôi kiên quyết không giải quyết cho các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản xuất bến.
Trong hơn 3 tháng triển khai đợt thi đua cao điểm phòng chống khai thác IUU, đơn vị đã tổ chức hơn 200 cuộc tuần tra, kiểm tra với khoảng 1.000 lượt cán bộ tham gia, tiến hành kiểm tra trên 1.000 phương tiện và khoảng 5.000 ngư dân.
Kết quả đã phát hiện 27 vụ/27 tàu/34 đối tượng vi phạm các quy định IUU, xử phạt hành chính khoảng 300 triệu đồng, tịch thu 2 bộ kích điện và tước 1 bằng chứng chỉ thuyền trưởng trong 4,5 tháng.
Thưa ông, trong đợt cao điểm này, BĐBP tỉnh An Giang đã triển khai những biện pháp cụ thể nào để ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài?
– Cùng với cả nước quyết tâm gỡ “thẻ vàng” của EC, chúng tôi đã chỉ đạo các đơn vị phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để nắm chắc, quản lý chặt các tàu cá không đủ điều kiện khai thác thủy sản, tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU và đặc biệt là các tàu mất kết nối dài ngày.
Chúng tôi đã thực hiện dán, gắn bảng “tàu cá không đủ điều kiện hoạt động” lên các tàu cá chưa được cấp phép, chưa đăng kiểm, đồng thời phân công cán bộ nắm chắc thông tin chủ tàu, địa chỉ và vị trí của từng tàu cá.
Bên cạnh đó, chúng tôi đẩy mạnh công tác tuần tra trên biển, nhất là truy quét các tàu cá “3 không” (không đăng ký, không giấy phép, không trang thiết bị giám sát hành trình) và các tàu cá đã xóa đăng ký nhưng vẫn cố tình trốn tránh lực lượng chức năng để đi khai thác thủy sản.
Đơn vị cũng đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Chi cục Kiểm ngư Vùng 5, Chỉ cục Thủy sản – Kiểm ngư tổ chức tuần tra trên vùng biển tỉnh An Giang, tập trung kiểm tra các đảo gần bờ, các bãi ngang, cửa sông – nơi mà các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động thường lợi dụng để trốn tránh sự kiểm soát.
Mặc dù các lực lượng đã tăng cường tuyên truyền, kiểm tra nhưng tình trạng tàu cá vi phạm IUU vẫn còn tái diễn. Theo ông, nguyên nhân lớn nhất là ở đâu?
– Thời gian qua, chúng tôi đã tổ chức tuyên truyền sâu rộng đến ngư dân bằng nhiều hình thức đa dạng, góp phần nâng cao ý thức, nhận thức của người dân. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm vẫn tái diễn.
Nguyên nhân lớn nhất là do nguồn lợi thủy sản tại ngư trường trong nước đang dần cạn kiệt do vấn nạn khai thác tràn lan (sử dụng kích điện, ngư cụ cấm) và thiếu ý thức bảo vệ nguồn lợi. Điều này khiến việc khai thác trong nước không còn hiệu quả.
Thứ hai, lợi ích kinh tế trước mắt và áp lực về tài chính (như trả nợ ngân hàng) đã khiến một số ngư dân bất chấp các lời cảnh báo, cố tình đưa tàu cá đi khai thác thủy sản trái phép ở vùng biển nước ngoài, dù biết rõ đó là hành vi vi phạm.
BĐBP An Giang có gặp khó khăn gì trong công tác kiểm soát và xử lý vi phạm trên thực địa không, thưa ông?
– Chúng tôi đang quản lý đoạn bờ biển dài hơn 200km với hơn 100 cửa sông, cửa lạch, bãi ngang, trong khi trung bình 20km mới có 1 Trạm KSBP. Địa hình phức tạp với nhiều cửa sông, bãi ngang, đảo là điều kiện để các đối tượng lợi dụng trốn tránh sự kiểm soát.
Về phương tiện, hiện nay phương tiện tuần tra của BĐBP tỉnh An Giang chủ yếu là ca nô tại các đơn vị và 3 tàu tuần tra tại Hải đội 2 biên phòng. Các phương tiện này đã xuống cấp, việc ra khơi để phối hợp với các lực lượng khác (Cảnh sát biển, Hải quân, Kiểm ngư…) tuần tra, kiểm soát khép kín toàn bộ phạm vi vùng biển gặp rất nhiều khó khăn.
Để góp phần cùng cả nước tiến tới gỡ “thẻ vàng” của EC, theo ông, đâu là những giải pháp căn cơ và bền vững nhất trong thời gian tới? Lực lượng Biên phòng An Giang sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào để vừa giảm vi phạm IUU, vừa giúp ngư dân bám biển, phát triển sinh kế lâu dài?
– Theo tôi, những giải pháp căn cơ và bền vững nhất phải xuất phát từ việc chuyển đổi nghề nghiệp cho ngư dân. Cần định hướng ngư dân từ đánh bắt xa bờ chuyển sang nuôi trồng các loại thủy sản có giá trị cao, gần bờ. Chính quyền, địa phương cần có chính sách hỗ trợ ngư dân thực hiện chuyển đổi nghề một cách hiệu quả.
Thứ hai, cần phải có biện pháp mạnh để bảo vệ nguồn lợi thủy sản hiện nay, như cắt giảm bớt lượng tàu khai thác tại vùng khơi và vùng lộng, nghiêm cấm và xử phạt thật nặng đối với các hành vi sử dụng xung kích điện, ngư cụ cấm để khai thác thủy sản.
Thứ ba, cần củng cố khung pháp lý đối với các hành vi vi phạm khai thác IUU theo yêu cầu và khuyến nghị từ EC, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, răn đe.
Nhiệm vụ trọng tâm của BĐBP tỉnh An Giang trong thời gian tới sẽ tập trung vào thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo của các cấp về công tác chống khai thác IUU. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến chủ tàu, ngư dân về các tác hại của vi phạm IUU và quy định pháp luật.
Kiểm soát chặt chẽ tàu cá làm thủ tục xuất, nhập bến qua các trạm KSBP, đảm bảo tàu cá có đầy đủ thủ tục, giấy tờ theo quy định và thiết bị giám sát hành trình luôn kết nối, đồng bộ với hệ thống giám sát tàu cá của Cục Thủy sản và Kiểm ngư.
Đẩy nhanh tiến độ điều tra, xác minh và xử lý các tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và vi phạm các quy định khác khi có thông tin từ các lực lượng chức năng hoặc do BĐBP độc lập phát hiện…
Chúng tôi cam kết không khoan nhượng với hành vi khai thác IUU, đồng thời làm hết sức mình để hỗ trợ ngư dân bám biển, phát triển kinh tế bền vững, góp phần cùng cả nước gỡ “Thẻ vàng” trong thời gian sớm nhất.
Xin cảm ơn ông về những chia sẻ này!
Hồng Cẩm thực hiện
Báo Dân Việt
