Tỉnh Cà Mau quyết tâm lập lại trật tự trong khai thác thủy sản; gỡ thẻ vàng IUU để ngành thủy sản phát triển.
Đẩy mạnh tuyên truyền, xử lý nghiêm vi phạm
Từ đầu năm 2025 đến nay, tỉnh Cà Mau ra quyết định xử phạt 39 vụ vi phạm khai thác IUU, trong đó có 8 vụ ngắt kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), 6 vụ khai thác sai vùng, 25 vụ khác. Đặc biệt, đã khởi tố hình sự 1 vụ tổ chức, môi giới cho người khác xuất nhập cảnh trái phép gắn với hoạt động IUU; khởi tố 2 tàu vi phạm vùng biển nước ngoài, đang tiếp tục điều tra 4 tàu còn lại.
Đây là những động thái cứng rắn thể hiện quyết tâm cao của tỉnh trong xử lý tận gốc tình trạng vi phạm, giữ vững kỷ cương pháp luật.
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo mở đợt cao điểm tổng kiểm tra, xác minh và số hóa dữ liệu toàn bộ các tàu cá có nguy cơ vi phạm IUU, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương. Tỉnh phân công cán bộ trực tiếp theo dõi từng nhóm tàu, tăng cường phối hợp giữa lực lượng kiểm ngư, biên phòng, cảnh sát biển và chính quyền cơ sở. Đặc biệt, các địa phương ven biển phải vào cuộc trực tiếp cùng các đoàn thể, lực lượng chuyên môn cơ sở.
Các tàu cá mất tín hiệu VMS, cố tình ngắt thiết bị hoặc không khai báo sẽ bị xử lý nghiêm, coi đây là trọng điểm giám sát của các lực lượng; Công tác truyền thông, nâng cao nhận thức được đẩy mạnh, đảm bảo 100% ngư dân, đặc biệt là chủ tàu có tàu trên 15 mét, được tiếp cận đầy đủ các quy định mới, như Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC về xử lý hình sự hành vi vi phạm trong lĩnh vực khai thác thủy sản.
Bà Nguyễn Thị Bích, chủ tàu cá tại xã Sông Đốc, chia sẻ: “Gia đình tôi có 4 tàu khai thác, trong đó 2 tàu dài trên 15 mét. Tôi và nhiều ngư dân ở đây đều hiểu trách nhiệm của mình. Chúng tôi ủng hộ và cam kết đồng hành cùng chính quyền trong nỗ lực gỡ thẻ vàng vì tương lai nghề biển lâu dài”.
Ông Đỗ Văn Sử – Chủ tịch UBND xã Sông Đốc – cho biết, địa phương này có hơn 2.000 tàu cá đang hoạt động. Trong đó, có 989/987 tàu đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (con số chênh lệch do có một số tàu đăng ký mới hoặc cập nhật dữ liệu hành chính).
Về công tác quản lý kết nối thiết bị giám sát hành trình, đến nay tỉ lệ số hóa tàu mất kết nối đạt 99,32% trên tổng số 147 tàu, trong đó có 80,95% tàu đạt yêu cầu theo quy định. Địa phương hiện còn 4 tàu “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác thủy sản). Cả 4 tàu này đã được đưa vào danh sách số hóa, tuy nhiên chỉ có 2 tàu đủ điều kiện đạt yêu cầu.
Sẵn sàng cho đợt thanh tra lần 5 của EC
Cà Mau 3 mặt giáp biển, có ngư trường rộng lớn, vì vậy tỉnh này có đến 5.302 tàu cá, trong đó 1.974 tàu dài từ 15 mét trở lên – thuộc diện bắt buộc giám sát hành trình và xác nhận nguồn gốc khai thác. Tỉnh có 5 cảng cá đang hoạt động, gồm 3 cảng đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản: Cảng Sông Đốc, Cảng Rạch Gốc (loại II) và Cảng Cái Đôi Vàm (loại III).
Dự kiến cuối năm 2025, Đoàn thanh tra EC sẽ sang thanh tra Việt Nam lần thứ 5, đây được xem là cơ hội quyết định để Việt Nam gỡ “thẻ vàng” khai thác thủy sản. Cùng với các địa phương ven biển trên cả nước, Cà Mau đã chủ động chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, phân công rõ trách nhiệm, đảm bảo tính sẵn sàng cao nhất để minh chứng cho những nỗ lực cụ thể trong công tác chống khai thác IUU.
Tỉnh phân công rõ trách nhiệm từng sở, ngành, đơn vị, địa phương, yêu cầu thống kê, số hóa, sắp xếp hồ sơ khoa học để kịp thời cung cấp cho đoàn thanh tra. Các tồn tại EC từng chỉ ra như quản lý tàu cá, giám sát hành trình, kiểm soát tại cảng, xử lý hành vi vi phạm đều được tỉnh tập trung rà soát, khắc phục từng phần việc; quyết liệt trong công tác khắc phục “thẻ vàng” theo khuyến cáo của EC.
Với vai trò là một trong những địa phương có sản lượng khai thác thủy sản lớn nhất cả nước, Cà Mau đang thể hiện quyết tâm chính trị cao, hành động cụ thể, đồng bộ và liên tục trong việc thực hiện các khuyến nghị của EC. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc gỡ “thẻ vàng” mà còn hướng tới xây dựng ngành khai thác thủy sản hiện đại, tuân thủ pháp luật quốc tế, tôn trọng tài nguyên biển, bảo vệ môi trường và đảm bảo sinh kế lâu dài cho ngư dân.
Nhật Hồ
Báo Lao động
