Tỉnh Bến Tre có bờ biển chạy dài khoảng 65km qua 3 tỉnh Ba Tri, Bình Đại và Thạnh Phú. Chính vì thế, các cư dân ở xứ dừa Bến Tre quanh năm bám biển mưu sinh đã có tục thờ cá Ông và, từ thuở xa xưa, lễ hội Nghinh Ông Nam Hải cũng bắt nguồn từ tín ngưỡng này.
Bài 18. Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam – Nét văn hóa độc đáo của phố biển Vũng Tàu
Bài 19. Tiền Giang: Người dân nô nức tham gia Lễ hội Nghinh Ông
Tuy nhiên, lễ hội Nghinh Ông Nam Hải Bến Tre ở xã Bình Thắng, huyện Bình Đại là có quy mô hoành tráng nhất và được xem là một trong những lễ hội tại Bến Tre tiêu biểu. Hằng năm, lễ hội Nghinh Ông Nam Hải Bến Tre ở Bình Đại kéo dài từ ngày 15 – 17 tháng 6 âm lịch, thu hút đông đảo sự tham gia của các ngư dân và khách du lịch. Trong suốt 3 ngày diễn ra lễ hội, người dân Bến Tre cũng tạm gác lại mọi công việc để tụ tập về đây nhằm tỏ lòng thành kính, biết ơn đối với thần Ông, đồng thời ngồi lại với nhau cùng chuyện trò, trao đổi công việc và thỏa sức vui chơi, ăn uống.
Phần lễ được tổ chức cực kỳ long trọng với nhiều nghi thức trang nghiêm như lễ Túc yết, lễ Nghinh Ông, lễ tế Tiền hiền – Hậu hiền, lễ Chánh tế và lễ xây chầu đại bội. Đến ngày tổ chức lễ hội, tất cả các ghe, thuyền cùng với ngư dân và bà con địa phương đều nô nức tập trung tại cửa biển. Mỗi chiếc ghe, thuyền đều được trang trí nhiều màu sắc bắt mắt, chăng đèn và kết hoa rực rỡ. Ở đầu mũi thuyền, người chủ sẽ bày sẵn một mâm cúng bao gồm trái cây, xôi, thịt, cặp vịt luộc, đầu heo cúng với nhang khói nghi ngút tạo nên bầu không khí hết sức tôn kính.
Nghi thức quan trọng nhất của toàn bộ lễ hội chính là Nghinh Ông, yêu cầu mọi cư dân miền biển đều phải tham dự và tất cả thuyền, ghe cùng tiến ra khơi để cử hành lễ. Dẫn đầu đoàn thuyền Nghinh Ông là ông Chánh bái và Phó Chánh bái, theo sau là 4 học trò lễ, 4 đào thài, 8 người mang bát cửu, 1 người cầm cờ ghi chữ Nam Hải, 4 người khiêng long đình và cuối cùng là 2 người cầm lọng.
Trong nghi thức Nghinh Ông, chiếc thuyền có số chẵn là những thuyền của gia chủ làm ăn phát đạt nên sẽ dẫn đầu đoàn, gọi là thuyền lễ. Trên thuyền đặt một bàn bày đủ các lễ vật để cúng bái, gồm có 1 con heo quay, 2 đĩa lòng, 1 đĩa bánh hỏi cùng với hoa quả. Sau thuyền lễ là đến thuyền múa lân và kế tiếp là hàng trăm chiếc thuyền của ngư dân. Trên mỗi chiếc thuyền đều bày đồ cúng và cứ thế tiến ra khơi để cử hành nghi lễ.
Thuyền lễ, thuyền múa lân và đoàn thuyền ngư dân đều thả một sợi dây có buộc chùm vải màu ngũ sắc xuống nước. Khi đoàn thuyền tiến đến chỗ giáp nước (giữa sông và biển) thì sẽ lượn xung quanh nhiều vòng. Lúc này, ông Chánh bái sẽ bắt đầu đợi cá Ông lên vọi. Ngư dân miền biển tin rằng nếu gặp cá Ông lên vọi thì là điềm lành, năm đó tất gặp may mắn, làm ăn phát đạt. Sau khi làm lễ, đoàn thuyền sẽ rước Nghinh Ông về lăng và hoàn thành các thủ tục, nghi thức khấn vái tiếp theo để bày tỏ lòng thành kính.
Nối tiếp phần lễ là phần hội với bầu không khí cực kỳ sôi nổi và hào hứng. Xuyên suốt thời gian diễn ra phần hội, mọi người sẽ được tham gia nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như kéo co, đẩy gậy, múa lân, nhảy dây… Không chỉ thế, tất cả còn ngồi lại cùng nhau để nhâm nhi các món đặc sản dân dã và trò chuyện thân tình. Tham dự lễ hội Nghinh Ông Nam Hải Bến Tre, bạn không chỉ cảm nhận được sự hiếu khách, nồng hậu của người dân bản địa mà còn có cơ hội thăm thú các khu du lịch biển và trải nghiệm nhiều hoạt động ý nghĩa khác.
Cẩm nang du lịch
