Tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn và nâng cao hiệu quả khai thác hải sản trong mùa mưa bão năm 2026

Theo nhận định của cơ quan khí tượng thủy văn, trong thời gian tới tình hình thời tiết trên biển tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; mùa mưa bão năm 2026 có khả năng xuất hiện nhiều cơn bão, áp thấp nhiệt đới, dông, lốc, gió mạnh, sóng lớn và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trên biển, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác hải sản và an toàn của ngư dân, tàu cá. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu, đá lạnh, ngư lưới cụ, lương thực, thực phẩm và các vật tư, nhu yếu phẩm phục vụ khai thác hải sản có xu hướng tăng, làm gia tăng chi phí chuyến biển, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và thu nhập của ngư dân. Những yếu tố nêu trên đang ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động khai thác hải sản, thu nhập của ngư dân, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mất an toàn đối với người và tàu cá hoạt động trên biển, nhất là trong mùa mưa bão năm 2026.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường công tác quản lý, tổ chức sản xuất phù hợp với điều kiện ngư trường và diễn biến thời tiết; nâng cao hiệu quả khai thác, chất lượng và giá trị sản phẩm và giảm tổn thất sau thu hoạch; bảo đảm an toàn cho người và tàu cá hoạt động trên biển và thực hiện khai thác có trách nhiệm gắn với bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản.

Để chủ động ứng phó với thiên tai, bảo đảm an toàn cho người và tàu cá trong mùa mưa bão năm 2026, duy trì hoạt động khai thác hải sản hiệu quả, bền vững và thực hiện nghiêm các quy định của Luật Thủy sản năm 2017, Luật Phòng, chống thiên tai năm 2024 và các quy định về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá khẩn trương chỉ đạo các cơ quan chuyên môn của địa phương tăng cường cung cấp thông tin dự báo ngư trường, nguồn lợi thủy sản, thời tiết trên biển; hướng dẫn ngư dân chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp, lựa chọn nghề khai thác hiệu quả để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác và giá trị sản phẩm sau mỗi chuyến biển. Đồng thời, tiến hành rà soát, quản lý chặt chẽ tàu cá và lao động nghề cá trên địa bàn; theo dõi thường xuyên hoạt động của tàu cá thông qua hệ thống giám sát hành trình (VMS); kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp mất kết nối thiết bị VMS theo quy định, bảo đảm duy trì thông tin liên lạc thông suốt với tàu cá hoạt động trên biển; quản lý tàu cá hoạt động đúng vùng biển được phép khai thác, không vi phạm các quy định về chống khai thác IUU.

Tăng cường cập nhật, thông báo kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai, bão, áp thấp nhiệt đới, gió mạnh, sóng lớn và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trên biển đến chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân để chủ động phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Tổ chức kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ các điều kiện bảo đảm an toàn kỹ thuật của tàu cá trước khi xuất bến; kiên quyết không cho tàu cá xuất bến khi không đủ điều kiện an toàn hoặc khi có cảnh báo thời tiết nguy hiểm; hướng dẫn tàu cá đang hoạt động trên biển chủ động di chuyển khỏi khu vực nguy hiểm, vào nơi neo đậu tránh trú an toàn.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm an toàn, hướng dẫn ngư dân thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản; không khai thác tại các khu vực cấm khai thác, khu vực cấm khai thác có thời hạn và các vùng biển không được phép khai thác theo quy định; thực hiện nghiêm các quy định về chống khai IUU; khuyến khích phát triển các tổ, đội sản xuất, tổ đoàn kết trên biển nhằm hỗ trợ nhau trong khai thác, cứu hộ, cứu nạn và ứng phó kịp thời với các tình huống phát sinh trên biển. Đẩy mạnh áp dụng các biện pháp bảo quản tiên tiến trên tàu cá; hướng dẫn ngư dân thực hiện tốt công tác sơ chế, phân loại, bảo quản sản phẩm ngay sau khai thác nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị sản phẩm thủy sản khai thác.

Đối với công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn nghề cá, các địa phương cần rà soát, hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn nghề cá; tổ chức trực ban 24/24 giờ tại các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và trang thiết bị phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn và sẵn sàng tiếp nhận, hướng dẫn tàu cá vào neo đậu tránh trú an toàn khi có thiên tai xảy ra; bảo đảm công tác điều tiết, sắp xếp tàu cá tại các khu neo đậu tránh trú bão theo quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời các nội dung nêu trên; tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện nhằm bảo đảm an toàn và nâng cao hiệu quả khai thác hải sản trong mùa mưa bão năm 2026. Đây là giải pháp quan trọng nhằm chủ động ứng phó với thiên tai, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đồng thời duy trì hoạt động sản xuất, khai thác hải sản hiệu quả, bền vững, góp phần bảo đảm sinh kế cho ngư dân và phát triển kinh tế biển.

Thanh Thủy